David Miranda na detentie Heathrow: ze zeiden steeds ‘gevangenis’

Van 08:05 tot 17:00 uur beantwoordde David Miranda vragen van de Britse politie op de luchthaven Heathrow. In een vreemde taal. Om 16 uur kreeg hij zijn eerste slok drinken sinds acht uur. In zijn eerste interview vertelt de partner van journalist Glenn Greenwald, die documenten ontving van klokkenluider Edward Snowden, over zijn aanhouding.

De Braziliaan David Mirande (links) met zijn partner Glen Greenwald (rechts) op het vliegveld Tom Jobim in Rio de Janeiro.
De Braziliaan David Mirande (links) met zijn partner Glen Greenwald (rechts) op het vliegveld Tom Jobim in Rio de Janeiro. Foto AFP / Marcelo Piu

Van 08:05 tot 17:00 uur beantwoordde David Miranda vragen van de Britse politie op de luchthaven Heathrow. In een vreemde taal. Om 16 uur kreeg hij een blikje cola uit een automaat - zijn eerste slok sinds acht uur. In zijn eerste interview sinds zijn thuiskomst vertelt de Braziliaanse partner van journalist Glenn Greenwald, die documenten ontving van klokkenluider Edward Snowden, over zijn aanhouding.

Miranda werd dit weekend negen uur vastgehouden op Heathrow onder het mom van een antiterreurwet. De wet stamt uit 2000 en bepaalt dat de autoriteiten individuen op vliegvelden, havens en grensgebieden mogen aanhouden, fouilleren en ondervragen, voor maximaal negen uur lang. Miranda kreeg, zo zegt hij, geen tolk, terwijl dat hem wel was toegezegd. Ook mocht hij zijn partner Greenwald niet bellen, die jurist is, zegt hij tegen The Guardian:

“Ze lieten me mijn wachtwoorden geven van mijn computer en mijn mobiele telefoon. Ze zeiden dat ik verplicht was vragen te beantwoorden en gebruikten steeds de woorden ‘gevangenis’ en ‘politiebureau’. Ik was in een ander land met andere wetten, in een kamer met zeven agenten die in- en uitliepen en me maar vragen bleven stellen. Ik dacht dat alles zou kunnen gebeuren. Ik dacht dat ik misschien heel lang zou worden vastgehouden.”

Miranda komt uit Rio de Janeiro, waar hij met Greenwald woont. Hij was op weg naar huis vanuit Berlijn, waar hij Laura Poitras bezocht, een Amerikaanse filmmaker met wie Snowden ook documenten deelde.

Alle elektronica ingenomen

Zodra zijn toestel van British Airways landde, werd hij aangehouden, na een oproep in het vliegtuig dat iedereen zijn paspoort moest laten zien. Hij belandde in een kleine kamer met vier stoelen en een machine om vingerafdrukken te scannen. Zijn bagage werd doorzocht, zijn computer ingenomen, twee usb-sticks, een externe harde schijf en andere elektronica zoals een spelcomputer. Ook twee nieuwe, nog ingepakte horloges en telefoons werden ingenomen.

“Het is duidelijk waarom ze mij wilde hebben: omdat ik Glenns partner ben. Omdat ik naar Berlijn ging. Omdat Laura daar woont. Dus denken zij dat ik iets met de onthullingen te maken heb. Maar ik heb geen rol. Ik kijk niet naar documenten. Ik weet niet eens of het documenten waren die ik bij me had. Het kon zelfs iets zijn voor de film waar Laura mee bezig is.”

Dat laatste zegt hij omdat hij, zo schrijft The Guardian, in Berlijn was omdat hij “materiaal uitwisselde tussen Greenwald en Poitras”. Wat dat materiaal dan is, is onduidelijk. De advocaat en het glas water die hem werden aangeboden nam hij niet aan, omdat hij niet wist of de autoriteiten te vertrouwen zijn.

Twitter avatar ggreenwald Glenn Greenwald Would it be OK for UK to invade Guardian newsroom- or FBI to invade NYT- if they think they have classified docs, detain everyone for 9 hrs?

‘VS zitten hierachter’

Miranda is stellig: de VS zitten achter zijn aanhouding. Zij moeten Groot-Brittannië onder druk hebben gezet. De VS zeggen er echter niet bij betrokken te zijn, maar een woordvoerder zei wél dat er van tevoren toestemming is gegeven. Brazilië, het land waar Greenwald en Miranda wonen, heeft zijn ernstige zorgen geuit over de “ongerechtvaardigde detentie”. Greenwald noemt het een “mislukte poging tot intimidatie“. De Scotland Yard zegt dat er niets mis was met het vasthouden van Miranda. Op welke gronden dit is gebeurd, is echter niet bekendgemaakt.

Miranda wil in elk geval nooit meer terug naar Groot-Brittannië.

“De politie zou deze bevoegdheid niet moeten hebben. Ze gebruiken het om toegang te krijgen tot documenten of mensen waarbij het via de legale weg niet lukt. Het is totale machtsmisbruik.”

Meer weten? The Guardian heeft een liveblog met de laatste ontwikkelingen.

Update 13.54 uur: Zojuist werd bekend dat Miranda juridische stappen onderneemt.

Twitter avatar DannyShawBBC Danny Shaw To clarify: David Miranda is taking legal action against Home Office. Guardian “supportive” but not leading on it.

The Guardian steunt Miranda daarin. Hoofdredacteur Alan Rusbridger legt uit waarom:

“The Edward Snowden material reveals fundamantal concerns about the powers of the state. These are important public issues. Even President Obama has recognised this. It is a subject of “high public importance”. You cannot write about that if you do not have the facts.

“Striking a balance between security, and the press’s ability to write about this, is difficult. But in the UK the state has acted against the Guardian in a way that would not be possible in the US. The authorities threatened “prior restraint” - going to court to stop the Guardian publishing further material.”