Bij besluit van de Bijenkorf staan provinciesteden aan de zijlijn

De Bijenkorf sluit eind dit jaar zijn deuren in Enschede en Arnhem. De gemeenten kunnen weinig doen. „Wellicht zien anderen kansen.”

De winkel in de winkel, hier van Gucci in het Amsterdamse filiaal van het warenhuis.
De winkel in de winkel, hier van Gucci in het Amsterdamse filiaal van het warenhuis. Foto de Bijenkorf

Slecht nieuws. Een aderlating. In Arnhem en Enschede is met „enorme teleurstelling” gereageerd op het bericht dat de Bijenkorf de filialen in die steden eind dit jaar zal sluiten. Beide steden verliezen daarmee een publiekstrekker.

„Een klap voor de binnenstad, maar geen doodsteek”, zegt burgemeester Peter den Oudsten van Enschede. Wethouder Michiel van Wessem (Economische Zaken) van Arnhem spreekt van „slecht nieuws”. Zowel de wethouder als de burgemeester weet niet beter dan dat de filialen van de Bijenkorf in Enschede en Arnhem „redelijk tot goed” draaien. Den Oudsten: „Dan is het wrang als tot sluiting wordt besloten.” In Enschede gaan met de sluiting 54 arbeidsplaatsen verloren, in Arnhem 99.

Ook de filialen in Den Bosch, Breda en Groningen gaan dicht. Dat gebeurt in 2016, als de huurcontracten daar aflopen. Bijenkorf zal zich richten op de winkels in „de beter gepositioneerde steden” als Amsterdam, Rotterdam, Utrecht, Den Haag, Amstelveen, Eindhoven en Maastricht. Om bijvoorbeeld Enschede eenzelfde uitstraling te geven, had het winkelvloeroppervlak van de Bijenkorf daar moeten worden uitgebreid van de huidige 7.000 naar 10.000 vierkante meter.

Die investering zou niet opwegen tegen de verwachte opbrengsten, zo heeft Den Oudsten te horen gekregen. „Het bedrijf wil zich richten op het hogere segment, hoger dan nu. En de economie hier is nu eenmaal dunner dan in het westen van het land.”

De wethouder in Arnhem en de burgemeester van Enschede verwachten niet dat het Bijenkorf-concern onder druk van de steden van standpunt zal veranderen. Den Oudsten: „Het is een voorgenomen besluit. Ik wil geen enkele verwachting wekken. Ik vermoed niet dat we daar nog veel invloed op zullen hebben. Het bedrijf heeft er goed over nagedacht. Er wordt een andere strategie gekozen. Als gemeentebestuur kun je dan niet erg veel doen.”

Van Wessem: „Het zijn afwegingen die een groot concern in het buitenland maakt. Wij staan aan de zijlijn. Het is niet waarschijnlijk dat het bedrijf op zo’n besluit terugkomt. We zullen ons moeten instellen op een stad zonder Bijenkorf.

„Onze stad heeft ook nog veel andere kwaliteiten. We hebben andere grote publiekstrekkers als Hema, V&D en Mediamarkt en veel winkels die je elders niet hebt. We staan bekend als modestad. Dat zullen we volop moeten inzetten.”

De Bijenkorf is in in de centra van Enschede en Arnhem gevestigd op toplocaties. Het filiaal in Enschede is geopend in 2002. Het warenhuis betrok een nieuw pand dat is gebouwd als onderdeel van de reconstructie van een deel van de binnenstad. In hetzelfde pand vestigde zich Holland Casino, met vlakbij een nieuwe, grote ondergrondse parkeergarage. Arnhem heeft sinds 1975 een Bijenkorf. Vijftien jaar geleden is dat pand gemoderniseerd en uitgebreid met enkele historische panden. De Bijenkorf gaf de centra van de provinciesteden meer cachet. Den Oudsten: „De Bijenkorf tilde de binnenstad naar een hoger plan.”

Den Oudsten en Van Wessem zijn blij dat ze niet met een ‘leeg gat’ blijven zitten in hun binnensteden, waar vooral in de mindere delen steeds meer winkels leegstaan. Het Ierse Primark, eigendom van hetzelfde concern als de Bijenkorf, gaat op de plek van de warenhuizen goedkope kleding verkopen. Wethouder Van Wessem: „Primark mag dan misschien een ander marktsegment aanspreken, het trekt wel veel publiek. Dan hebben we diversiteit in onze binnenstad en enkele trekkers. Dat is dan alleen maar goed nieuws.”

Voorzitter Roel Blaauw van winkeliersvereniging Winkelhart Enschede: „Primark heeft ook een bepaalde aantrekkingskracht. Als je kijkt naar het inkomensniveau in Enschede, dat ligt lager dan het landelijk gemiddelde, dan zou het zelfs een betere trekker kunnen zijn dan de Bijenkorf.”

Met het vertrek van de Bijenkorf zijn er ook nieuwe mogelijkheden voor andere ondernemers in het hogere segment, zegt hij. „De economie lijkt aan te trekken. Huren zijn verlaagd. Goede ondernemers zullen kansen zien. Daar ga ik vanuit. Je moet positief blijven denken.”

Burgemeester Den Oudsten van Enschede: „Wij moeten ons niet uit het veld laten slaan. Ik ga ervan uit dat er ook anderen zijn die nu kansen zullen zien.”