Vrees dat weduwen Sulawesi schadevergoeding moeten afstaan

Kapitein Raymond Westerling op een vliegveld in Brussel. Kapitein Westerling staat symbool voor het harde optreden van de Nederlandse Speciale troepen in Nederlands-Indie na de Tweede Wereldoorlog.
Kapitein Raymond Westerling op een vliegveld in Brussel. Kapitein Westerling staat symbool voor het harde optreden van de Nederlandse Speciale troepen in Nederlands-Indie na de Tweede Wereldoorlog. Foto ANP

Nabestaanden van slachtoffers van de standrechtelijke executies op Sulawesi in 1946-’47 vrezen dat de weduwen, die ieder 20.000 euro schadevergoeding van Nederland krijgen, onder druk zullen worden gezet om dit bedrag af te staan of te delen. Dat meldt NRC Handelsblad vandaag.

Vorige week maakte het ministerie van Buitenlandse Zaken bekend compensatie uit te keren aan tien weduwen van slachtoffers van het schrikbewind van luitenant Raymond Westerling tijdens de politionele acties. Ook zal de Nederlandse ambassadeur excuses maken.

Abdul Halik (76) verloor zijn vader begin 1947. Omdat Buitenlandse Zaken alleen een akkoord heeft gesloten met weduwen en niet met kinderen van slachtoffers, ontvangt hij geen geld. Halik:

“De kinderen zijn gefrustreerd en ik sluit niet uit dat ze druk op de weduwen zullen zetten om het geld te delen, aangezien iedereen geleden heeft.”

De rechtbank in Den Haag heeft in een zaak die was aangespannen door weduwen van slachtoffers van het bloedbad in Rawagede op Java, bepaald dat er alleen een verplichting is weduwen te compenseren.

Comité deelt zorgen over druk op weduwen

Sabriah Hasan, het hoofd van het Comité Nederlandse Ereschulden op Sulawesi, bevestigt dat voor de tien weduwen die binnenkort geld ontvangen, bankrekeningen zijn geopend om te voorkomen dat het geld de vrouwen nooit bereikt. Hasan:

“Meer kunnen wij niet doen. Er is over nagedacht een NGO op te richten die het geld beheert, maar dat is niet wenselijk want het geld is van de weduwen. Wij delen de zorgen dat de weduwen onder druk gezet kunnen worden.”

Het Comité Nederlandse Ereschulden deed onderzoek naar de standrechtelijke executies op Sulawesi en kaartte de zaak samen met advocaat Liesbeth Zegveld aan bij Buitenlandse Zaken. Volgens het comité zijn er 158 kinderen van slachtoffers in leven op Zuid-Sulawesi.

Dezelfde situatie deed zich eerder in Rawagede voor

In Rawagede bleek in december 2011, een paar weken nadat de schadevergoeding was uitgekeerd, dat de weduwen door het dorpshoofd werden gedwongen de helft van hun schadevergoeding af te staan. Als ze weigerden te betalen, zouden ze uitgesloten en lastiggevallen worden, dreigde het dorpshoofd.

De kans dat de weduwen van Bulukumba zelfstandig kunnen beslissen hoe het geld te besteden, lijkt klein. Ze zijn allemaal de tachtig gepasseerd en zijn erg afhankelijk van ondersteuning van hun kinderen en kleinkinderen, zo bleek bij een bezoek van deze krant aan dit stadje. Sommige weduwen zijn dement en hebben niet door dat ze schadevergoeding krijgen. Anderen kunnen zich geen voorstelling maken van de waarde van 20.000 euro.

    • Melle Garschagen