‘Geloof Nobelprijswinnaar Krugman niet, kabinet heeft heel ander probleem’

De Nederlandse overheid bezuinigt de economie kapot, stelde Nobelprijswinnaar Paul Krugman onlangs. Dat is onzin, vindt econoom Sweder van Wijnbergen. Maar verder heeft ook hij weinig goede woorden over voor het Nederlandse beleid. Foto ANP / Lex van Lieshout

Nobelprijswinnaar Paul Krugman stelde afgelopen week in zijn column op de site van The New York Times dat België anderhalf jaar zonder feitelijke regering nog altijd beter af was dan Nederland. De Nederlandse econoom Sweder van Wijnbergen maakt gehakt van die uitspraak. Al heeft ook hij stevige kritiek op het Nederlandse economische beleid.

Krugman kreeg de Nobelprijs in de economie voor zijn theorieën over handel, niet voor zijn macro-economisch inzichten, schampert Van Wijnbergen vandaag in NRC Handelsblad. Het inzicht van Krugman: liever geen regering (zoals België anderhalf jaar) maar wel verstandige stimulatie en hogere groei, dan wel een regering die weloverwogen verkeerd beleid voert, namelijk bezuinigen in recessie. Van Wijnbergen:

“Dit is Krugman ten voeten uit: helder, scherp en volstrekt in strijd met de feiten.”

Met behulp van verschillende diagrammen laat de Nederlandse hoogleraar economie vervolgens zien dat Nederland het in veel opzichten juist beter doet dan België, op het gebied van werkloosheid bijvoorbeeld en met betrekking tot het tekort op de lopende rekeningen.

Beleid Nederland: volstrekte incoherentie

Maar het is nu ook weer niet zo dat het kabinet Rutte II met deze ontkrachting van het betoog van Krugman opgelucht adem kan halen. Want de vergelijking met België mag dan positief uitslaan, dat wil nog niet zeggen dat Van Wijnbergen niet ook forse kritiek heeft op het Nederlandse overheidsbeleid. Hij stelt:

“Het kabinet wil die tekortnorm van 3 procent halen, maar verder is het enige patroon er één van volstrekte incoherentie en een verslaving aan kortetermijnbezuinigingen die op lange termijn verkeerd uitpakken. Het kabinet preekt eensgezinde hervormingsdrift, maar wordt het vervolgens nergens over eens en stelt dus alles uit.”

Hij geeft talloze voorbeelden van tegenstrijdig beleid. Op het gebied van woningmarkt bijvoorbeeld, de pensioenen en de arbeidsmarkt. Van Wijnbergen:

“Werkloosheid loopt maar op, maar het kabinet doet niets. Asscher stelt 600 miljoen ter beschikking maar ‘wacht op ideeën uit de sector’. Die heeft hij kennelijk zelf niet.”

‘Kabinet houdt inkomensoverdracht van arm naar rijk in stand’

En ook de belastingpolitiek van het kabinet kan niet op de instemming van Van Wijnbergen rekenen:

“Als er een patroon is bij dit kabinet, is het dat ze de gigantische inkomensoverdracht van arm naar rijk middels de hypotheekrenteaftrek zoveel mogelijk in stand houden door geld weg te halen bij lage inkomens.”

En ondertussen ziet het kabinet de werkelijke problemen die in Europa spelen over het hoofd: banken hangen aan de rem en overheidsschulden zijn in grote delen van de eurozone zo hoog dat terugbetalen niet meer realistisch is. De conclusie van Van Wijnbergen:

“Het probleem in de eurozone wordt niet veroorzaakt door de bezuinigingen, die zijn in de VS veel harder ingezet dan hier, maar door de weigering adequaat in te grijpen bij de bankensector en door noodzakelijke structurele hervormingen continu naar voren te schuiven.”