Eén ‘buitenlander’ te veel opgesteld

Door het opstellen van twee buitenlanders zijn de basketbalmannen twee zeges kwijt. Maar zijn het wel buitenlanders?

Sean Cunningham in actie tegen Estland. Nederland speelde volgens de reglementen met één buitenlander te veel.
Sean Cunningham in actie tegen Estland. Nederland speelde volgens de reglementen met één buitenlander te veel. Foto Peter van der Velde

„We hebben nooit vals willen spelen”, zegt voorzitter Frank Berteling van de Nederlandse Basketball Bond (NBB) verontwaardigd. „De FIBA stelt haar eigen regels boven de Nederlands wet”, beweert voorzitter Henk Reekers van de Federatie Eredivisie Basketball.

Basketballend Nederland voelt zich gepakt door de internationale basketbalfederatie FIBA. Woensdag deelde de FIBA mee dat de zeges van het Nederlands team in de kwalificatie voor het EK in 2015, tegen Estland (74-71) en Portugal (59-57), zijn omgezet naar een 20-0 nederlaag. De reden: Nederland speelde die twee wedstrijden met twee tot Nederlander genaturaliseerde spelers, waar er maar één is toegestaan.

Mohamed Kherazzi en Sean Cunningham zijn volgens de FIBA-regels genaturaliseerde spelers. Vlak voor de derde kwalificatiewedstrijd, een 64-63 verlies bij Estland, werd bondscoach Toon van Helfteren voor het eerst gewezen op twee sterretjes op de spelerslijst. Die sterretjes duiden de genaturaliseerde spelers aan. Van Helfteren besloot toen Kherazzi aan de kant te houden.

„Er is gewoon niet opgelet”, beantwoord Berteling de vraag waarom de bond die sterretjes niet zelf heeft gezien. „Nadat de lijst terug was gekomen van de FIBA is er geen actie ondernomen. Daar hebben we voor de komende vijftig jaar wel iets van geleerd. Het is onze fout, maar de regels van de FIBA zijn ook heel complex. Daarbij zijn Kherazzi en Cunningham ook gewoon Nederlanders en was er voor ons geen reden om dit te controleren.”

Cunningham is wel in Amerika geboren, maar heeft een Nederlandse moeder. Hij heeft volgens de Nederlandse wet zijn hele leven al de Nederlandse nationaliteit. Kherazzi is een ander verhaal, dat duidelijk maakt hoe complex de regels zijn. De regel luidt dat als een speler wordt aangemerkt als ‘genaturaliseerd’ als hij na zijn zestiende van nationaliteit wisselt. Kherazzi is vanaf zijn vijftiende officieel Nederlander, maar hij kreeg pas zijn eerste paspoort toen hij zestien jaar en twee maanden was. Berteling: „De FIBA kijkt alleen naar dat paspoort en dus is hij twee maanden te laat.”

Het is „belachelijk”, vult Reekers aan. „De FIBA gaat aan alle Nederlandse wetten voorbij. Die regel is opgesteld om te zorgen dat landen niet allemaal Amerikanen naturaliseren voor hun ploeg. Dat is een goede regel, maar nu slaan ze door. Cunningham is zijn hele leven al Nederlander en Kherazzi is niet naar Nederland gekomen als basketballer.”

Dat de overtreding pas in de derde wedstrijd is bemerkt, vindt Berteling gek. „Bij iedere wedstrijd is een FIBA-commissaris aanwezig. Zij controleren onder meer de spelerslijsten. In de eerste twee wedstrijden hebben zij niets opgemerkt. Ook de wedstrijdformulieren, die wij naar de FIBA sturen, zijn goedgekeurd. Pas in wedstrijd drie kwam de Litouwse commissaris naar Van Helfteren om het probleem te melden.”

Berteling heeft wel een idee hoe het kan dat de commissaris toen pas in actie kwam. „Ik vermoed dat hij is getipt door de Estse bond, maar dat zou wel vreemd zijn. De spelerslijsten zijn niet openbaar. Dus vraag ik me af hoe zij dat kunnen weten.”

Het gevolg van het besluit van de FIBA is dat Nederland zijn behaalde punten kwijt is en van de eerste naar de laatste in de poule zakt. Vandaag speelt de ploeg tegen Portugal de laatste wedstrijd in de kwalificatie. Zou Nederland de punten hebben behouden, dan zouden de basketballers bij winst naar de volgende ronde zijn gegaan.

Nu wordt het allemaal „heel lastig”, verzucht Berteling. „We gaan in beroep tegen de straf, maar een uitspraak komt waarschijnlijk te laat voor de volgende ronde. Dus als we in het gelijk worden gesteld, dan is het nog maar de vraag wat er dan gebeurt. Verliezen we van Portugal, dan telt dit allemaal niet, maar dan gaan we toch in beroep. Het is voor ons een principezaak geworden.”