Opinie

Keurmerk

Puur & Eerlijk – het klinkt ergens ook wel als een omschrijving op een datingsprofiel, van een middelbare dame die graag lange boswandelingen maakt en steeds opnieuw je tarot wil leggen. Het is echter een merk van Albert Heijn, een productenlijn waar voedselwaakhond Foodwatch sinds gisteren een campagne tegen is begonnen omdat ze het merk misleidend vinden.

Ik begreep waar die beschuldiging vandaan kwam. Ik had zelf ook wel eens met een Puur & Eerlijk product in mijn handen gestaan, om te zien wat het keurmerk nou precies inhield. Dan krijg je iets als: „Puur & Eerlijk is goed voor dieren, of mensen, of het milieu, of een beek ergens, of de neef van een Zuid-Amerikaanse panfluitbouwer, of de conservatie van de dingopopulatie, of voor hijskranen die groen geverfd zijn – succes ermee, groetjes Albert Heijn.” Het kwam eigenlijk neer op:

Puur & Eerlijk*

*voor een klein percentage van de planeet en de rest kan onze majestueuze ballen likken.

Zodra in het nieuws komt dat er wordt getwijfeld aan de waarde van een keurmerk, voel ik teleurstelling. Immers: iedere keer dat zo’n merk door de mand valt, wordt het cynisme aangewakkerd. Mensen zullen alleen nog maar vaker zeggen: „Sorry hoor, maar ik ga echt niet meer geld neerleggen omdat het zo’n achterlijk keurmerk heeft, heb je de krant niet gelezen? Allemaal nep. En die directeuren maar lekker lachen en kraanvogels vouwen van onze eurobiljetten. Nee, zo’n keurmerk slaat nergens op. Ik kies gewoon weer voor mijn plofkip en mijn kiloknaller.”

De gedachte is heel begrijpelijk: de keurmerken werken niet, dus ik koop geen keurmerken meer. Toch denk ik dat we júist zulke artikelen moeten blijven kopen: alleen op die manier loont het om de keurmerken te verbeteren (en scherp in de gaten te houden). Het feit dat een keurmerk niet foutvrij is, betekent niet dat ook het oorspronkelijke streven onderuitgehaald wordt. Dat staat nog steeds overeind, en is naar mijn idee belangrijk: duurzaamheid, liefst op alle aspecten. Kiezen voor een keurmerk toont dat daar behoefte aan is.

Dus lijkt het me uitermate belangrijk dat alle duurzame en eerlijke en pure producten goed in de gaten worden gehouden, dat erop wordt toegezien dat keurmerken hun beloften nakomen en dat er steeds weer gevraagd wordt naar meer toelichting en onderbouwing van de keuzes in het productieproces. De consument hoort te krijgen wat-ie denkt te kopen – zeker omdat sommige duurzamere producten zo prijzig zijn dat je op z’n minst hoopt dat de zalm de boot in is gelokt met zoete fluisterwoordjes en foto’s van uitbundige zalmporno. Voedselwaakhonden moeten blijven controleren – en wij moeten keurmerken blijven kopen, om aan te geven dat we die verandering wel degelijk willen. Liever zwalkend en steeds de koers bijstellend op weg, dan dat alles bij het oude blijft.