Hongerstakers nog altijd in kale isoleercellen opgesloten

Een isoleercel (separatiecel) in het forensisch psychiatrisch centrum Oostvaarderskliniek in Almere. Foto ANP / Marcel Antonisse

Asielzoekers die weigeren te eten of te drinken worden nog steeds in kale isoleercellen geplaatst. Dat meldt NRC Handelsblad vanmiddag. In een brief aan de Nationale ombudsman beloofde staatssecretaris van Justitie Fred Teeven in juni 2011 dat dat niet meer zou gebeuren. Hij nam de aanbevelingen van de ombudsman over om hongerstakers niet meer in een kale cel te isoleren.

De advocaten van een 29-jarige asielzoekster uit Mali en een 21-jarige asielzoeker uit Sierra Leone dienden een klacht in. De asielzoekers moesten beiden een kale isoleercel in vanwege een honger- en/of dorststaking. De commissie van toezicht van het Justitieel Centrum Schiphol verklaarde de klachten eind vorige week gegrond, blijkt uit de beslissingen.

De vereniging van asieladvocaten (VAJN) kent vijf gevallen waarbij asielzoekers in hongerstaking in een isoleercel werden geplaatst en vermoedt dat het vaker gebeurt. “Dit zijn zeker geen incidenten”, zegt asieladvocaat Frans-Willem Verbaas. Het ministerie van Justitie kan niet ingaan op een individuele zaak maar zegt dat er bij plaatsing in een isoleercel altijd een zorgvuldige afweging van de medische dienst op individueel niveau wordt gemaakt.

Verblijf in een isoleercel betekent dat de asielzoeker 23 uur per etmaal in een kale cel met matras doorbrengt. Eén uur mag de gedetineerde luchten. Er is geen meubilair en de gedetineerde heeft niet de beschikking over eigen spullen of kleding.

Plaatsing in isoleercel zou noodzakelijk zijn

De directie stelt dat de plaatsing in een isoleercel noodzakelijk is om honger- en dorststakers met een camera in de gaten te houden voor hun eigen gezondheid. De directie vertelde tijdens de zitting dat enkele “afzonderingscellen” nu zijn “aangekleed”. De commissie van toezicht oordeelde dat de directie niet bevoegd is om camerabewaking toe te passen, waardoor de plaatsing in een isoleercel onrechtmatig was.

Verbaas, die de klacht namens de vrouw indiende, kan zich voorstellen dat er soms geobserveerd moet worden, maar dan in de eigen cel. In het geval van het weigeren van eten of drinken hoeft dat niet met een camera, vindt hij. “Je zet gewoon een fles water neer en kijkt of er wat uit gaat.” Hij vindt dat het isoleren van hongerstakers “riekt naar chantage”.

Volgens de VAJN is het plaatsen van een hongerstaker in een isoleercel in strijd met het recht op zelfbeschikking omdat hongerstaking een mensenrecht is.

    • Sheila Kamerman