Rabobank verscherpt het toezicht op 43 van haar 136 vestigingen

De ‘centrale’ van de Rabo verscherpt het toezicht op 43 vestigingen. De bank wil niet zeggen waarom en welke filialen het zijn.

De teugels aanhalen, zo noemen ze het bij Rabobank. Dit weekeinde meldde de NOS dat er bij Rabo dertien van de 136 lokale kantoren onder streng toezicht staan van het hoofdkantoor in Utrecht, omdat zij de boel niet op orde hebben. Nog eens dertig kantoren zouden onder een lichtere vorm van curatele taan. Het klonk schokkend. Het zou betekenen dat bij bijna eenderde van de kantoren van de solide geachte Rabobank problemen zijn.

1 Wat is er aan de hand?

De Rabobank is een coöperatieve bank. Dat houdt in dat de bank een verzameling is van bankjes, met elk een eigen vergunning. Omdat De Nederlandsche Bank (DNB) geen duizenden uren wil besteden aan het controleren van al die bankjes, heeft zij dit toezicht gedelegeerd aan de Rabo-centrale in Utrecht.

Uit de controles die het hoofdkantoor uitvoert, blijkt dat 43 van de 136 kantoren de zaken niet op orde heeft. Het kan gaan om het niet naleven van complianceregels (alle banken moeten sinds kort precies weten waar het vermogen van hun klanten vandaan komt). Het kan ook zijn dat een kantoor verlies lijdt of te veel kosten maakt. In het ergste geval is een kantoor niet meer solvabel. Rabo wil niet zeggen wat de problemen zijn en om welke banken het gaat.

2 Is dit sinds kort?

Het gedelegeerd toezicht bestaat al jaren, het hoort bij de coöperatieve bank die Rabobank zegt te zijn. In al die jaren zijn er altijd zwakke broeders geweest. Het is dus niet zo, dat er sinds deze zomer ineens dertien banken in de problemen verkeren. DNB heeft vorig jaar nog het hoofdkantoor op de vingers getikt, omdat een aantal filialen de hypotheekdossiers niet op orde had.

Wel is het zo dat het aantal kantoren dat onder curatele staat, snel oploopt. Nu is dat ongeveer 10 procent. Een jaar of twee geleden was dat 7 á 8 procent. Deels heeft dat te maken met die vingerwijzing van DNB . Maar deels past het ook binnen een verandering die al een tijdje gaande is bij Rabo. De bank is druk bezig met een omvangrijk hervormingsprogramma, de Visie 2016. In essentie houdt die in dat Rabobank afscheid neemt van haar coöperatieve model. Alles moet uniformer, veiliger en vooral goedkoper. De huidige tijd, de crisis, de markt dwingen dit af, zegt de Rabo-top. Maar het leidt tot weerstand bij de lokale kantoren. Zij zien hun autonomie verdwijnen. En dus rebelleren ze soms. Het toezicht is een drukmiddel: wie niet in de pas loopt, krijgt het aan de stok met het hoofdkantoor.

3 Moet klanten zich zorgen maken?

Omdat Rabobank niet wil zeggen welke banken in problemen zitten en wat de problemen zijn, is het moeilijk in te schatten wat de risico’s precies zijn. Het is bekend dat Rabobank nogal wat giftige leningen heeft uitstaan – Rabo zit zwaar in de sectoren die het hardst geraakt zijn door de crisis, de landbouwsector bijvoorbeeld. Het zou ongunstig zijn als een groot lokaal kantoor met veel giftige leningen op omvallen staat. Maar dat weten we dus niet.

Niettemin benadrukt Rabobank dat spaarders zich geen zorgen hoeven te maken. De filialen staan garant voor elkaar, en er is ook altijd nog het depositogarantiestelsel. Daarbij is Rabobank een van sterkst gekapitaliseerde banken van Nederland en kan zij een stootje hebben.

Voor Rabo zelf is het nieuws vermoedelijk het vervelendst. Onrust kan de bank niet gebruiken. Rabobank heeft moeite aan vers kapitaal komen, terwijl de buffers omhoog moeten. Rabobank heeft geen beursnotering en via ingehouden winsten is het eveneens moeilijk geld ophalen omdat die onder druk staat. De enige manier is via de leden. Zij kunnen certificaten kopen die als eigen vermogen gelden. Maar voor die certificaten is nu weinig animo wegens de financiële onzekerheden. Nieuws over lokale kantoren die onder curatele staan, helpt daarbij niet.