Penalty en rood, zo zijn de regels

Twee overtredingen met grote gevolgen. Ajax kreeg een rode kaart en een strafschop tegen, Feyenoord overkwam hetzelfde. „Is dat nodig?”

Zijn beoordelingsvermogen had hem niet in de steek gelaten, constateerde hij gistermiddag tevreden na het bekijken van de videobeelden. Maar toch: „Wij geven ook liever een pingel en geel”, verwoordde Bas Nijhuis naar eigen zeggen het gevoel bij het hele Nederlandse scheidsrechterskorps. En hij keek als een vader die zijn kind een corrigerende tik had gegeven – hij moest wel. „Het is de regel: rood en een strafschop.”

Onderwerp was het moment waarbij Ajacied Ricardo van Rhijn zich vergreep aan Nick Viergever. De AZ- back stak binnendoor, liep uit de rug van Van Rhijn op het doel van Ajax- doelman Jasper Cillessen af en toen was er, moeilijk te zien, inderdaad even het trekken aan het AZ-shirtje. Rode kaart, strafschop. Het betekende de 2-2 voor AZ, dat daarna doorstootte en de wedstijd won: 3-2. Met recht een kantelmoment.

Terug naar Nijhuis. Was het een overtreding? „Hij had alleen maar oog voor de AZ-speler en hij trekt hem aan het shirtje”, zei de scheidsrechter. Maar was de bal zonder overtreding van Van Rhijn nog zodanig bespeelbaar geweest dat Viergever een kans om te scoren had? „Mijn interpretatie is dat dat zo was. De bal had de juiste snelheid. Dat de doelman de bal gewoon kon oprapen is logisch: Viergever lag op de grond.”

Maar nogmaals: hij had ook liever geel gegeven. Waarom toch dan die rode kaart? Nijhuis: „Daarvoor moet je in Zürich zijn.” Hij bedoelt: de FIFA-reglementen. Daar staat dat een rode kaart getrokken dient te worden als er „een duidelijke scoringskans wordt ontnomen aan een speler die richting het doel van de tegenstander loopt, door middel van een overtreding die bestraft kan worden met een vrije trap of strafschop.”

Rood is een harde sanctie. Immers, de penalty compenseert al voor het ontnemen van een scoringskans. En doorgaans is een poging van de elfmeterstip (rond de 80 procent gaat raak) kansrijker dan veel andere scoringskansen in het zestienmetergebied – zeker het moment van Viergever gistermiddag. En al helemaal de kans die Shadrach Eghan (van FC Twente) ontnomen werd door Jordy van Deelen in de wedstrijd Feyenoord-FC Twente (1-4). Ook daar volgde de rode kaart, en de strafschop. Ook weer een kantelmoment.

Waarom niet wat milder geoordeeld? Scheidsrechters interpreteren spelsituaties, maar mogen de strafmaat niet zelf bepalen. Nijhuis weet er alles van. Ooit stuurde hij AZ-doelman Esteban van het veld toen deze een Ajax-supporter schopte die hem in de rug had aangevallen. De arbiter verschool zich achter de regels. „Ik kon niet anders.” Die kaart werd overigens geseponeerd.

Van Rhijn wil met Ajax in beroep, om een schorsing tijdens de Klassieker tegen Feyenoord komende zondag te ontlopen. Op het veld liep de Ajacied ogenschijnlijk schuldbewust van het veld. Hij uitte zijn ongenoegen over de beslissing pas na de wedstrijd. Tijdens het interview bij de NOS had hij de beelden gezien. Hij vond niet dat hij „hem naar beneden getrokken of geschopt” had.

Maar de beelden liegen niet. Het shirtje van Viergever werd wel degelijk even vastgepakt. Of het een scoringskans had opgeleverd, „zullen we nooit zeker weten”, zei Nijhuis. Maar hij denkt van wel. En de tuchtcommissie van de KNVB wijkt niet vaak af van de interpretatie van de scheidsrechter, leert de geschiedenis.

Van Rhijn lijkt de Klassieker te gaan missen. De rechtsachter had toch al geen beste week. Hij viel af voor de oefeninterland tegen Portugal, al is hij door een blessure van Daryl Janmaat (Feyenoord) weer bij de selectie genomen.

Nu dit weer. Van Rhijn: „Dit is kut. Dat andere had ik wel verwacht.”

Maar echt geklaagd werd er niet bij Ajax. Aanvoerder Siem de Jong vroeg na de wedstrijd aan de scheidsrechter of hij zeker van zijn zaak was. Maar zelf had hij het ook niet goed kunnen beoordelen. „Om die penalty ging het me niet, maar die rode kaart. Die leek me niet nodig.” En De Boer had „gehoord” dat de penalty „makkelijk gegeven” was.

Om daar aan toe te voegen dat een rode kaart nog niet betekent dat je de wedstrijd hoeft te verliezen.