Laat de regenboog in Sotsji domineren

Over iets minder dan een half jaar openen de Olympische Winterspelen 2014 in Sotsji, aan de Zwarte Zee. Mogelijk meer dan 4 miljard tv-kijkers zullen het zien.

Olympische Spelen behoren tot de grootste evenementen ter wereld en zijn voor het gastland een uniek middel om zichzelf te promoten. De recente Zomerspelen in Londen waren verpakt in een gloed van Britse cultuur – geschiedenis, handel, politiek en kunst werden uitgestald. Mediapolitiek was het een succes. De Britten wonnen aanzien en versterkten hun identiteit op het wereldtoneel. We wisten weer wie de Britten zijn: succesvol, cool en een tikje excentriek.

De komende Winterspelen in het Rusland van Poetin zien er nu al volkomen anders uit. Rond de bouw van de olympische accommodaties worden mensenrechten grootscheeps geschonden. Uitbuiting, uitzetting, beperking van de vrijheid van journalisten en actievoerders. De waslijst groeit. In juni voerde Rusland een bizarre wet in die ‘niet-traditionele seksualiteit’ wil uitbannen. Sindsdien is het strafbaar om minderjarigen te informeren over homo-, bi- en transseksualiteit. Ook kwam er een wet die het publiek beledigen van andermans ‘religieuze gevoelens’ strafbaar stelt, naar aanleiding van het proces tegen Pussy Riot.

Internationaal staan de schijnwerpers daardoor al weken op de homofobe en intolerante kanten van de Russische samenleving. Op het gebrek aan vrijheid en democratie. Op knokploegen die er met instemming van bevolking en politie ongestraft homoseksuelen aan mogen aanvallen. De Winterspelen dreigen nu al een pr-debacle te worden voor het gastland.

Tel daarbij de briljante brief op die de Britse schrijver en acteur Stephen Fry donderdag liet verschijnen. Fry vervulde de traditionele rol van aanklager en boycot-aanzegger van de Spelen. Eerder waren er boycots in 1980 (Moskou) en ’84 (Los Angeles). Ook de Spelen in Beijing (2008) zetten China’s dubieuze mensenrechtenbeleid in westerse landen op de agenda. Tot een boycot kwam het toen niet en nu waarschijnlijk ook niet. De economische belangen zijn te groot en de politieke winst te klein.

Maar zulke discussies zijn wel essentieel. Elke deelnemer, kijker of belanghebbende heeft nu een probleem. Meedoen aan de Poetinshow naar Brits recept of een eigen plan trekken? En hoe dan? Met welke symbolen? Ooit balden olympische-medaillewinnaars op het podium de vuist namens Black Power. In Portugal werd een revolutie met anjers geweldloos beslist, in Oekraïne verbond het volk zich aan de kleur oranje. De homobeweging heeft de regenboog omarmd. Die zou in Sotsji kunnen domineren. Op de tribune, in het stadion, op tv. Overal.