Hollande koestert zwakke Franse lichtpuntjes

President Hollande en zijn regering zeggen dat de recessie in Frankrijk voorbij is. Maar reden voor groot optimisme is er allerminst.

Franse eierproducenten vernietigden vorige week in Carhaix-Plouguer, Bretagne, eieren uit protest tegen de lage eierprijzen die het gevolg zijn van overproductie.
Franse eierproducenten vernietigden vorige week in Carhaix-Plouguer, Bretagne, eieren uit protest tegen de lage eierprijzen die het gevolg zijn van overproductie. Foto AFP

Al maanden zegt president François Hollande dat de Franse economie aan de beterende hand is. Nieuwe cijfers lijken zijn stoïcijnse optimisme nu een klein beetje te ondersteunen.

Het Franse handelstekort kwam in de eerste zes maanden van dit jaar voor het eerst sinds 2010 onder de symbolische grens van 30 miljard euro uit, rapporteerde het ministerie van Financiën vorige week uitbundig. En volgens ramingen van de Banque de France en het Internationaal Monetair Fonds (IMF) noteert Frankrijk in de tweede helft van 2013 een bescheiden economische groei.

„De crisis in de eurozone is voorbij”, zei Hollande al in december. En: „Het herstel is er”, bezwoer hij nog maar eens op quatorze juillet.

Maar waar hij zijn voorspellingen op baseerde, bleef onduidelijk: de werkloosheid nam (en neemt) toe – en ligt volgens Eurostat, het Europees bureau voor de statistiek, inmiddels op 11 procent – en enkele dagen voor de nationale feestdag pakte Fitch als laatste van de grote kredietbeoordelaars Frankrijk zijn AAA-status af. De president wilde waarschijnlijk in de eerste plaats publiek vertrouwen uitstralen op een moment dat Frankrijk in de rest van Europa te boek was komen te staan als de zwakste schakel van de eurozone.

Hollandes minister van Internationale Handel, Nicole Bricq, noemde import en export afgelopen week „de voornaamste groeimotor in 2014”. Ze verwacht dat de Franse handelsbalans, energie niet meegerekend, in 2017 weer in evenwicht is. Dat is het doel dat premier Jean-Marc Ayrault zich gesteld heeft. Vergeleken met Duitsland heeft Frankrijk door geringe flexibiliteit op de arbeidsmarkt en hogere kosten per werknemer veel terrein verloren.

Volgens Bricq zijn de breed uitgemeten lichtpuntjes van begin augustus te danken aan algeheel herstel in de eurozone en aan de „competitiviteitshervormingen”.

Vorig najaar besloot de socialistische Franse regering tot 20 miljard euro lastenverlichting voor het bedrijfsleven in de hoop de groei te stimuleren en verdere toename van de werkloosheid te voorkomen. Met de vakbonden werd vervolgens in januari een akkoord gesloten over iets meer flexibiliteit voor werkgevers om in magere tijden personeel langer te kunnen laten werken, in ruil voor meer zekere contracten voor werknemers. Volgens Eurostat zou de prijs van arbeid in Frankrijk in het eerste kwartaal van 2013 met 2 procent zijn gedaald.

Voor het eerst in zeventien maanden zou in juli de Franse industriële productie ook licht zijn toegenomen, becijferde het Britse financiële onderzoeksbureau Markit. Grote Franse bedrijven, zoals de luchtvaart- en defensiebedrijven Airbus en Safran hebben voor de komende jaren al grote opdrachtportefeuilles. Zakenkrant Les Echos rekende uit dat alle bedrijven in de CAC 40-index van de Parijse beurs samen in 2013 80 miljard winst zullen maken en daarmee weer bijna terug zijn op het niveau van 2008, toen de crisis begon.

Maar op de positieve cijfers valt wel wat af te dingen, zeggen economen. Frankrijk kende weliswaar een toename van de export in juni, maar de daling van het handelstekort was vooral te danken aan een krimp in de consumptie. Het Franse bureau voor de statistiek Insee verwacht dat burgers ook de komende maanden nog de broekriem aanhalen. Het door Markit voorspelde herstel in juli van de industriële productie, viel in de eind vorige week gepubliceerde cijfers over juni nog niet te ontwaren.

En de recessie mag dan voorbij zijn, de voorspelde economische groei is erg beperkt. De Banque de France verwacht in het derde kwartaal 0,1 procent toename van het bruto b innenlands product. Over heel 2013 houdt het IMF nog altijd rekening met een kleine krimp, terwijl de Franse minister van Financiën, Pierre Moscovici, afgelopen weekend herhaalde nog altijd rekening te houden met een groei van 0,1 procent. Ook hij bejubelde de ‘reprise’ van de economie. In 2014 zou de Franse economie volgens het IMF 0,8 procent kunnen groeien.

Het IMF waarschuwt voor al te veel optimisme. De arbeidsmarkthervormingen moeten doorgaan en Frankrijk moet de nadruk leggen op groei en beperking van de overheidsuitgaven in plaats van op verdere belastingverhogingen. „Als groei achterblijft, dan zou dat een significant overloopeffect hebben op zijn buren, vooral kleine open economieën in de eurozone”, schreef het fonds afgelopen week in een advies.

Of het François Hollande lukt om de stijgende lijn van de werkloosheid voor het eind van het jaar te keren, zoals hij beloofd heeft, blijft bovendien de vraag. 84 procent van de Fransen heeft er volgens een peiling van het rechtse weekblad Valeurs Actuelles geen enkele fiducie in. Niet zozeer groei, maar gesubsidieerd werk en nieuwe banen bij de toch al behoorlijk uitgedijde Franse overheid zullen zijn belofte moeten waarmaken, gaf Hollande onlangs toe.

„Men zegt dat ik te optimistisch was op 14 juli toen ik zei dat er een begin van herstel was, dat we uit de recessie waren”, sprak de Franse president zelf op een van vele werkbezoeken vanwege zijn credo ‘De werkloosheid neemt geen vakantie’. Maar: „Op nationaal niveau en op Europees niveau is er de bevestiging dat er iets gebeurt, het is nog erg kwetsbaar, erg precair, maar er is iets aan het gebeuren in de economie.”