Aanslagen voeden vrees nieuwe burgeroorlog Irak

Bij een serie bomaanslagen in parken, winkelstraten en markten in verschillende Iraakse steden zijn afgelopen weekend ruim tachtig doden gevallen. De aanslagen waren voornamelijk gericht tegen shi’itische moslims die het einde van de ramadan vierden. Tijdens de vastenmaand vielen zeker 671 doden, het hoogste aantal sinds 2007 toen in Irak een burgeroorlog woedde.

De aanslagen zijn opgeëist door de Islamitische Staat in Irak en de Levant, de regionale tak van Al-Qaeda die ook verantwoordelijk was voor de recente aanval op de Abu Ghraib-gevangenis in Bagdad, waarbij 500 gevangenen vrijkwamen. In reactie op die bevrijdingsactie hebben Iraakse veiligheidstroepen een ‘wreek de martelaren’-campagne gelanceerd om vermeende extremisten te arresteren.

De Islamitische Staat in Irak en de Levant verklaarde dit weekend dat de aanslagen een reactie zijn op die campagne. „Ze zullen een hoge prijs betalen voor wat ze gedaan hebben en ze zullen niet veilig zijn tijdens eid al-fitr (suikerfeest) en op andere momenten, zodat ze op hun tellen moeten passen en moeten stoppen met de detentiecampagnes en het kwetsen van de sunnitische clans.”

Het geweld in Irak neemt al maanden sterk toe. Dit is deels een uitvloeisel van de oorlog in buurland Syrië waar sunnitische rebellen vechten tegen het (shi’itisch-)alawitische regime. Iraakse sunnieten, die onder het regime van Saddam Hussein een bevoorrechte positie hadden, voelen zich achtergesteld door de overwegend shi’itische regering. Maandenlange betogingen van sunnieten zijn door het leger met grof geweld neergeslagen. Door de geweldsgolf groeit de angst voor een nieuwe burgeroorlog tussen sunnieten en shi’ieten.

Beide kampen bemoeien zich met de oorlog in Syrië. De Iraakse regering steunt het regime van president Assad in de strijd. Sunnitische stamhoofden op hun beurt sturen geld en wapens naar de voornamelijk sunnitische rebellen in Syrië. „We staan dan sterker tegenover het oosten (Iran, red.) en tegenover de regering in Bagdad, die ons al jaren nauwelijks geeft waar we recht op hebben”, verklaarde een sunnitisch stamhoofd in Ramadi eerder. Het Iraakse ministerie van Binnenlandse Zaken zegt dat het geconfronteerd wordt met een „openlijke oorlog”.

De Islamitische Staat in Irak en de Levant wordt geleid door Abu Bakr al-Baghdadi. De VS hebben een prijs van 10 miljoen dollar op zijn hoofd gezet. Alleen de Amerikaanse premie voor Al-Qaedaleider Ayman al-Zawahiri is hoger. (AP, Reuters)