Waalstad geeft zijn aanzicht prijs

Het Nijmeegse centrum krijgt een wolkenkrabber, tweemaal zo hoog als het hoogste gebouw in de omgeving. Dit monstrueuze project moet subiet van tafel, vindt Anton van Hooff.

Gezicht op de Waal en de Valkhofburcht, Jan van Goyen, 1641.
Gezicht op de Waal en de Valkhofburcht, Jan van Goyen, 1641.

Nog steeds posteer ik mij in de trein zo dat ik bij thuiskomst het volle zicht heb op het Waalfront van Nijmegen. Er is wel enig vernuft voor nodig omdat de trein in Arnhem van rijrichting verandert, maar het beeld van deze stad tegen de heuvels blijft uniek. Daar is het Valkhof en daar torent de Sint Steven majestueus boven het centrum uit.

Wat een geluk dat Nijmegen zijn benedenstad pas laat heeft gerenoveerd. Zo zijn ons parkeergarages en flatgebouwen bespaard gebleven. De kronkelende straten met flinke hoogteverschillen worden omzoomd door woningen van menselijke maat.

De Waalkade doet me denken aan de Scheveningse boulevard van mijn Haagse jeugd; altijd zijn er wel mensen die langs de wal lopen of die zich ophouden in de cafés en op de terrassen. Wat is het goed in zo’n leefbare stad aan de rivier te wonen.

Over een paar jaar zal de herbouwde donjon op het Valkhof weer het beeld bieden dat door schilders als Jan van Goyen en Albert Cuyp in talrijke taferelen is vereeuwigd: Nijmegen gezien vanaf de rivier.

Nijmegen leek zoals Zutphen, Deventer, Kampen, Dresden en Riga zijn aanzicht te koesteren. Zulke riviersteden passen ervoor hun historische silhouet te laten bederven door hoogbouw.

Maar tot mijn verbijstering valt de oudste stad van Nederland nu toch voor de mammon van big is beautiful. Midden in de stad dreigt een wolkenkrabber te verrijzen die het stadsgezicht van een derde toren voorziet.

Het gemeentebestuur heeft de lokale wooncorporatie Talis namelijk toestemming gegeven om een woontoren van 75 meter in het centrum op te richten.

Net als haar ambitieuze zusters elders houdt deze wooncorporatie zich niet bij haar leest, het verzorgen van sociale woningbouw.

We hebben bij het Rotterdamse Vestia en het Bredase Laurentius gezien waartoe die megalomanie leidt. Talis lijdt letterlijk aan hoogmoed: de beoogde woontoren evenaart de Sint Steven. In een onbedoeld sarcasme heeft de Talistoren de naam Nimbus gekregen.

Inderdaad reikt deze Toren van Babel, die twee keer zo hoog is als het hoogste bouwwerk in de omgeving, in de wolken. De architecten hebben de euvele moed gehad te beweren dat ze het silhouet van Nijmegen met dit fremdkörper verrijken.

Verbazingwekkend is dat de gemeentebestuurders de wooncorporatie haar gang laten gaan. Ooit was Nijmegen als Havana aan de Waal vermaard om zijn ‘kritiese’ houding. Nu is de gemeenteraad gelaten op voorstel van PvdA-wethouder Kunst akkoord gegaan met dit monstrueuze project. Ook de plaatselijke partijen die ‘Nijmegen’ in de naam voeren hebben het besluit als een hamerstuk laten passeren. Alleen de eenmansfractie van de Verenigde Senioren Partij (VSP) liet aantekenen te hebben tegengestemd.

De historische vereniging Numaga heeft niets van zich laten horen. De omwonenden die letterlijk in de schaduw worden gesteld, beschrijven de inspraakprocedure als een farce.

Het regionale dagblad De Gelderlander, dat bij eerdere projecten van lokale grootheidswaan een arena voor discussie bood, heeft al die jaren gezwegen.

In 2010 was er een klein berichtje dat Talis de fantasie had een wolkenkrabber te bouwen. Ik meende aan mijn liefde voor mijn woonstad te voldoen door in een lezersbrief te waarschuwen tegen dit waanzinnige project.

Nijmegen heeft gelukkig een traditie van luchtkastelen die in rook opgaan; zo heeft men jarenlang gedroomd van een kabeltram over de Waal. Dus meende ik dat het idee van de baan was.

Pas in juli 2013 verschijnt een laconiek berichtje dat de grondwerkzaamheden zijn begonnen.

Geen wonder dat regionale dagbladen het moeilijk hebben.

We komen van De Gelderlander, ooit het toonaangevende regionale dagblad van Nederland, wel te weten dat er bij de Vierdaagse 12,5 km pleister is verbruikt, maar aan een zaak die het wezen van de stad betreft, gaat de stadsredactie volkomen voorbij.

Natuurlijk maken de onvroede vaderen zich nu van mijn protest af met formele dooddoeners; de gedane zaak neemt helaas geen keer.

Maar recent hebben we bij de Kuip in Rotterdam en bij het Spuicomplex Den Haag gezien dat gemeentebesturen op de valreep tot inkeer kunnen komen.

Waar een politieke wil is, is altijd een uitweg – ook voor Nijmegen.

Anton van Hooff woont sinds 1962 in Nijmegen.