Voedingstips van Vladimir Kramnik

Vladimir Kramnik suggereerde een tijdje geleden in een interview, niet voor het eerst, dat hij na zijn veertigste zou stoppen met schaken. Hij is nu 38 en het lijkt of de duivel hem op de hielen zit, want dit jaar heeft hij al in vijf klassieke toernooien gespeeld. Deze zondag begint het World Cup-toernooi van de FIDE – een ware marathon – en daar is hij weer van de partij.

Het wordt gespeeld in de Noorse stad Tromsø, een paar honderd kilometer boven de poolcirkel, waar volgend jaar ook de olympiade wordt gehouden. Het komt door Magnus Carlsen dat de Noorse geldschieters het schaken zo goed gezind zijn.

Om de World Cup strijden aan het begin 128 schakers. Iedere drie dagen wordt het aantal door het knock-outsysteem gehalveerd. Er zijn twee plaatsen te winnen voor het kandidatentoernooi van 2014 en er is een mooi prijzengeld, van 1600.000 dollar. Voor Nederland spelen Anish Giri en Jan Smeets. Anand en Carlsen, die later dit jaar een match om het wereldkampioenschap spelen, zijn er niet, maar verder doen bijna alle topspelers mee.

Misschien wil Kramnik aan het eind van zijn loopbaan in 2014 toch nog eens wereldkampioen worden, voor de derde keer. Ik hoop het, want zijn spel is een lust voor het oog.

In zijn laatste toernooi, het Sparkassentoernooi in Dortmund, bleef Kramnik een half punt achter op toernooiwinnaar Michael Adams, maar hij speelde wel de opwindendste partijen. Een verbluffend stukoffer tegen de hechte rots Peter Leko, zomaar uit de hoge hoed getoverd. Leko had het aan moeten nemen, maar hij wilde het overzichtelijk houden en verloor. Kramniks avontuurlijke partij tegen de Duitser Daniel Fridman ziet u aan het eind.

In dat interview waarover ik het in het begin had, in het Russische weekblad Itogi, gaf Kramnik levenslessen voor schakers en niet-schakers. Hij is getrouwd met een Franse, een journaliste die vroeger voor de krant Le Figaro werkte, hij woont al jaren in Parijs met zijn vrouw en twee kinderen, maar hij spreekt nauwelijks Frans.

Een groot voordeel, volgens Kramnik. Als er werklieden bij hem thuis kwamen, hoefde hij alleen maar bonjour, bonjour te zeggen en dan hoorden ze al dat ze elders moesten zijn voor instructies. En voor vriendelijke praatzuchtige obers was een simpel nicht verstehn genoeg.

Voor de schakers onder ons vertelde Kramnik nog dat suiker tijdens een partij erg belangrijk is, maar dat je ermee op moet passen. Pure suiker geeft volgens hem een tijdelijke energiestoot, maar daarna een dipje. Het is beter om suiker uit gedroogde vruchten te halen. Alleen als je denkt dat de partij nog maar kort zal duren, moet je sterke koffie drinken met veel suiker en dan speel je dat laatste kwartier op volle kracht.

Vroeger had Garri Kasparov een vast ritueel tegen het eind van een partij. Zodra hij wist dat hij ging winnen, deed hij zijn horloge af; een onheilszwanger moment voor de tegenstander. Nu weten tegenstanders van Kramnik ook waar ze aan toe zijn. Als hij koffie met suiker neemt, hebben ze nog een kwartier.

Vladimir Kramnik - Daniel Fridman, Dortmund 2013

1. c4 e6 2. Pf3 d5 3. b3 Pf6 4. g3 Le7 5. Lg2 0-0 6. 0-0 c5 7. Lb2 Pc6 8. e3 b6 9. Pc3 dxc4 10. bxc4 Dd3 Ik denk dat zwart Kramnik dwingt tot een actie die hij toch zou willen uitvoeren, expansie op de koningsvleugel. 11. Pe1 Dd7 12. De2 Lb7 13. f4 Tfd8 14. Td1 Pb4 15. d3 Lxg2 16. Pxg2 a6 17. a3 Pc6 18. g4 De oprukkende pionnen moeten straks de werking van wits Lb2 versterken, al blijft dat nog even een droom. 18...Pe8 Zwarts tegenspel moet komen van b6-b5 en dit was een goed moment om dat te spelen. 19. f5 Pd6 20. f6 Wit offert een pion en op de volgende zet een kwaliteit. Het is dapper, omdat de uitkomst onzeker is en ook omdat het niet absoluut nodig was. Een kalme zet als 20. Pf4 was ook niet slecht. 20...Lxf6 21. Txf6 gxf6 22. Pf4 Pe5 23. Ph5 De7 24. Tf1 Pd7 25. Dg2 h6 26. h4 Kf8 Deze zet in combinatie met zijn volgende doet denken aan het bekende verhaal over de tuinman en de dood. Zwart haast zich naar de plek waar de dood hem straks zal halen. Beter was alsnog 26...b5, al vond Kramnik dat ook dan wit in het voordeel zou zijn, ondanks zijn materiële achterstand. Hij wilde na 26...b5 verder gaan met 27. Pe2 Pe8 28. Peg3. Wat de computers ook zeggen (ze zijn sterk op zwarts hand), wit heeft een machtige aanval. 27. Dg3 Ke8 28. Df4 Df8 Deze angstvallige zet is een grove fout in een stelling die nog steeds onduidelijk was. Zwart had met bijvoorbeeld 28...Tdc8 ruimte moeten maken voor de verdere vlucht van zijn koning.

29. Pd5 Nu wint wit achter elkaar. Hij dreigt 30. Pg7+ met damewinst. Na 30...Pb8 zou hij met 31. Lg7 de dame winnen en 30...Pxf6 31. Pxf6+ Ke7 32. De5 zou mat zijn. 29...exd5 30. Lxf6 Pe5 31. Dxe5+ Kd7 32. Lg7 Te8 33. Pf6+ Kc7 34. Da1 Er waren meer manieren om te winnen, maar Kramnik vond deze lange damezet het elegantst. Zwart gaf op.