Nieuw malariavaccin biedt bescherming tegen parasiet

Amerikaanse onderzoekers hebben een nieuw type malariavaccin met succes getest op een kleine groep patiënten. Dat meldde Science deze week.

Het nu ontwikkelde vaccin wijkt af van vorige in die zin dat de hele malariaparasiet is ingespoten. Het tot nog toe meest uitgebreid geteste vaccin, RTS,S genoemd, bestond voornamelijk uit één oppervlakte-eiwit van de malariaparasiet Plasmodium falciparum.

Aangezien de parasiet een uitgebreide levenscyclus heeft, met meerdere verschijningsvormen, moesten de onderzoekers een keuze maken voor een bepaald stadium. Ze kozen voor de sporozoïet, het stadium dat een geïnfecteerde mug in de bloedbaan van zijn gastheer injecteert. De sporozoïeten werden handmatig uit besmette muggen gehaald, waarna ze via bestraling inactief werden gemaakt – zodat ze zich niet kunnen vermeerderen, maar wel een afweerreactie opwekken.

In totaal kregen 36 proefpersonen het vaccin ingeënt, in de bloedbaan. Daarna werden ze blootgesteld aan muggen besmet met de malariaparasiet. 6 patiënten, die 5 doses van het vaccin hadden gekregen, bleken volledig beschermd tegen de parasiet. Bij degenen die 4 doses of minder kregen bleek dat niet het geval.

In een commentaar in Science waarschuwen de wetenschappers voor overspannen verwachtingen. Het eerder geteste vaccin RTS,S bleek in zijn eerste klinische trial ook bescherming te bieden bij 6 van de 7 proefpersonen. Maar in daaropvolgende grotere trials viel die bescherming toch tegen. Bij de 6.000 kinderen (uit zeven Afrikaanse landen) die met RTS,S waren gevaccineerd halveerde het aantal ernstige malaria-aanvallen.

Ook is er nog geen grootschalige vaccinproductie – zeker het verwijderen van sporozoïeten uit muggen zal geautomatiseerd moeten worden.