‘Een ramp als Bolt betrapt wordt’

Sylvia Barlag (59) is komende week als bestuurslid van de IAAF aanwezig bij de WK atletiek. De ex-meerkampster maakt zich grote zorgen over doping. „Geld is de kanker van de sport.”

D oping kruipt als olie door de raderen van de sport. Nadat Sylvia Barlag als meerkampster werd klein gehouden door gedrogeerde Oost-Europeanen, is de ex-atlete nu belast met de bestrijding van het kwaad. Onbegonnen werk, weet het bestuurslid van zowel de Nederlandse, Europese als de mondiale atletiekbond. Zeker zolang de beloning aantrekkelijk blijft. „Want geld is de kanker van de sport.”

Barlag is niet naïef. Prijzenschema’s, startgelden en bonussen voor wereldrecords zullen niet snel verdwijnen, daarvoor zijn het te sterk in de sport verankerde mechanismen, waaraan met name de wereldatletiekbond IAAF bijdraagt. Zie het geld dat op de WK en in de Diamond League te verdienen is. Maar councilmember Barlag representeert de dwarse opvatting: „Het huidige systeem moet nader worden onderzocht. Er moet ten minste íets aan die beloningen worden gedaan.”

Het is haar persoonlijke mening, geen breed gedragen opvatting binnen de drie bestuurslagen waarvan ze lid is. Maar de bestuurder stamt als atlete uit een andere tijd. „Ik heb nooit doping gebruikt, omdat wij nog amateurs waren. Als wij geld met onze sport verdienden werden we uitgesloten van mooie toernooien. Het loonde letterlijk niet. Met uitzondering van de Oost-Europeanen, voor wie goede prestaties tot een beter leven onder communistische regimes leidden. Nee, ik ben ook nooit in de verleiding gekomen, never. Ik kreeg alleen vitaminepreparaten en eiwitmixen, die zo goor waren dat ik ze weigerde in te nemen.”

Dertig jaar verder is er extensief dopinggebruik in de atletiek. Althans, dat mag geconcludeerd worden uit de vele positieve testen, waarvan die onder de sprinters, zoals onlangs Tyson Gay en Asafa Powell, het meest tot de verbeelding spreken. En dan is de reflex van de Senegalese IAAF-voorzitter Lamine Diack dat zijn federatie „er alles aan doet dopingovertreders te pakken.”

Blijft repressie het antwoord op een hausse aan betrapte atleten? Wordt het niet tijd voor een intelligentere aanpak van doping? „En toch begrijp ik dat Diack zo reageert”, zegt Barlag. „Je kunt atleten niet van minuut tot minuut sturen, zoals in de DDR. We willen geen Orwelliaans geleide sport. Het probleem moeten we bestuurlijk oplossen. Door inhouding van subsidies en uitsluiting bij grote toernooien. We hebben Rusland na een reeks dopingzaken ermee gedreigd. Ze zijn de boel aan het opschonen. Nu wordt overwogen Turkije, na een uitbarsting van positieve atleten, zo aan te pakken.”

Barlag: „Zuiver geredeneerd is het logisch dat de beste resultaten met behulp van prestatie verhogende middelen tot stand komen. Wat niet wil zeggen dat alle sprinters doping gebruiken. Dat acht van de tien snelste sprinttijden door betrapte atleten zijn gelopen ligt voor de hand. Ik praat het niet goed, maar dat is het effect van doping. Er kan goed gepresteerd worden zonder doping, maar die kans is relatief klein. Ik vraag me alleen af waarom sprinters in godsnaam doping gebruiken nu de pakkans groter is geworden. Dom.”

Intussen heeft atletiek, net als wielrennen, een imagoprobleem. Barlag moet er dan ook niet aan denken dat de Jamaicaan Usain Bolt ooit op doping wordt betrapt. „Dat zou echt rampzalig zijn. De vraag is of Bolt individueel de last van de atletiek wil blijven dragen. Of hij zich van die verantwoordelijkheid bewust is, weet ik niet. Uit zijn uitlatingen blijkt niet dat hij dit beseft. Gelukkig is zijn trackrecord goed, want hij was al op zijn veertiende buitengewoon snel. Binnen de IAAF heeft iedereen zoiets van: alsjeblieft Usain, wees en blijf degene die je op je veertiende was: een uitzonderlijk talent.”

Over de whereabouts, wat sporters verplicht 24 uur per dag beschikbaar te zijn voor dopingcontroles, zegt Barlag: „Een enorme aantasting van de privacy. Alsof een sporter crimineel is; je kunt hem of haar net zo goed een elektronische enkelband omdoen. Waarom een absente sporter niet bellen om zich binnen een bepaalde tijd te melden? Het systeem is onrechtvaardig. In de westerse wereld is een goed controlenetwerk, niet in Afrika, Zuid-Amerika, ex-Sovjetrepublieken en delen van Azië. En de bereikbaarheid in de achterlanden van China? Als sporter ben je gevangene van dit systeem. Killing.”

Barlag is toch voorstander van strenge straffen, alleen al vanwege de opdrogende inkomsten – ‘de kanker van de sport’. „Ik pleit voor een algehele amnestie om dan vanaf ‘het moment nul’ betrapte sporters voor het leven te schorsen. Dan is het helder. De dopinglijst moet dan worden beperkt tot middelen die er toe doen, dus geen cannabis. Vroeger zei ik dat doping moet worden vrijgegeven, zo liberaal ben ik niet meer. Dan winnen de best geprepareerde – fnuikend als voorbeeld voor jongeren.”