Tegen de slome geest

Toen hij tachtig werd verscheen een boekje waarin collega-dichters een eerbetoon brachten aan Gerrit Kouwenaar: ‘Oud worden dat doe je ook maar voor het eerst’, een uitspraak van de dichter zelf. In één verpletterend eerlijke regel greep Kouwenaar het onhandige mensenlot bij zijn kladden. In 2008 maakte hij een eigen keuze uit zijn gedichten in Vallende stilte. Nadat ik met een lichte schroom om zijn handtekening vroeg schreef hij ‘hoe jong of oud ook de poëzie heeft voorrang, hartelijk GK’. Een montere opdracht. Het lezen van zijn gedichten helpt tegen sloomheid van geest. Elk gedicht van hem is een fijngeslepen kristal dat je eindeloos kan laten draaien tussen je vingers. ‘het meesterwerk: lichtrose maan, vol’ is een gedicht dat al door veel handen is gegaan. Tijdens Poetry International probeerden Japanse dichters dat rare Nederlandse woord vol-ledig te vertalen. Het bestaat niet in het Japans. Tot een van hen de oplossing vond. In het Japans staat ‘wolk’ voor ‘vol-ledig’.

Ik ken geen gedicht waarin het woord ‘maan’ zo van alle clichés is ontdaan. Hier wordt de wereld belicht door dat grote smakelijke maar onbereikbare hemellichaam. Daaronder ligt de mens op de grond: hongerig, nuchter, zinnelijk maar fit. Zo moet dat. Dat is de vol-ledige opdracht van Kouwenaar.

Anne Vegter