Gemeenten dwingen vaders om te betalen

Zeker vier grote gemeenten schrijven sinds vorig jaar biologische vaders aan van niet-erkende kinderen om hen te dwingen tot meebetaling aan het onderhoud van die kinderen. Als de moeder een bijstandsuitkering ontvangt, vragen ze aan haar wie de vader van haar kinderen is. Tot nu toe hebben ze een paar honderd vaders getraceerd.

In elk geval de gemeenten Amsterdam, Rotterdam, Zwolle en Maastricht doen dit.

Als een ouder (vrijwel altijd de moeder) een bijstandsuitkering komt aanvragen, is de gemeente verplicht te vragen of zij nog andere inkomsten heeft. Daarbij wordt ook gevraagd of de vader bijdraagt in de kosten van een niet-erkend kind. Is dat niet het geval, dan vraagt de ambtenaar sinds een jaar de naam van de vader en schrijft hem aan. Ongeveer een kwart van de aangeschreven vaders, zeggen woordvoerders van verschillende gemeenten, betaalt dan ook mee. Soms komt het tot een rechtzaak en in het uiterste geval wordt daarin een verwantschapstest uitgevoerd.

Als de vader bijdraagt in de onderhoudskosten van het kind, blijft de hoogte van de bijstandsuitkering aan de moeder gelijk. De gemeente vordert het geld rechtstreeks van de vader. Reden om dit te doen is volgens gemeenten dat het „onwenselijk” is dat vaders hun plicht tot bijdragen aan de kosten van verzorging en opvoeding van hun kinderen niet nakomen.

Rotterdam was in 2012 de eerste gemeente die dit deed: aan 300 moeders van niet door de vader erkende kinderen werd de naam van de man gevraagd. In 50 gevallen gaf de moeder die naam niet; dertig vrouwen zagen alsnog af van de uitkering, twintig vrouwen konden niet zeggen wie de vader was, zegt woordvoerder Tjeerd Agema van de gemeente.

In navolging van Rotterdam is Amsterdam vorig jaar een pilot begonnen waarbij 207 gevallen werden onderzocht, zegt Carmen Westra van de Dienst Werk en Inkomen in Amsterdam. In 10 procent van de gevallen ging de dienst naar de rechtbank. Voor zo’n 35 procent van de mannen betekende dit dat zij niet hoefden te betalen. In de afgelopen periode is in Amsterdam één DNA-test is uitgevoerd; de man bleek toen inderdaad de vader te zijn.

In Maastricht gebeurt het op basis van vrijwilligheid. Van 250 moeders met niet-erkende kinderen, werden hier 50 vaders getraceerd. De gemeente Zwolle vond begin dit jaar 119 niet-erkende kinderen van wie de moeders een bijstandsuitkering hebben. Van 23 kinderen hebben ze, met de moeder, inmiddels de biologische vader getraceerd.