Ajax en PSV kunnen het niet alleen

Na FC Utrecht verliest ook Vitesse in een vroege voorronde van de Europa League. Eén slecht seizoen is niet fataal voor Nederland. Maar twee?

Verslagenheid bij spelers van Vitesse nadat zij zijn uitgeschakeld door het Roemeense Petrolul.
Verslagenheid bij spelers van Vitesse nadat zij zijn uitgeschakeld door het Roemeense Petrolul. Foto ANP

Hoe heeft het zo ver kunnen komen? Nederlandse clubs die worden uitgeschakeld door ploegen waar de doorsnee voetballiefhebber nog nooit van gehoord heeft. Petrolul uit Roemenië was gisteravond in Arnhem te sterk voor Vitesse (2-1), nadat FC Differdange uit Luxemburg een ronde eerder al FC Utrecht uitschakelde.

Niet toevallig zijn de falende clubs de twee Nederlandse subtoppers die vorig jaar hun beste prestatie in jaren leverden en deze zomer, bij wijze van beloning, leeggekocht werden. „Schaam je kapot”, riep het publiek twee weken geleden niettemin, toen Utrecht 3-3 speelde tegen de semi-profs uit Luxemburg. „Om je kapot te schamen”, zei Theo Janssen van Vitesse gisteravond.

Het Nederlands voetbal kende in in het seizoen 2011/2012 nog een heuglijke jaargang, toen PSV en AZ de kwartfinale van de Europa League haalden en Ajax slechts door een bizarre nederlaag van Dinamo Zagreb tegen Lyon niet doordrong tot de laatste zestien in de Champions League. De punten die Nederlandse clubs toen vergaarden worden nog drie jaar meegeteld in de ranking op basis waarvan plekken in de Europese clubtoernooien worden verdeeld. En die hebben we nu hard nodig.

Want afgelopen seizoen volgde een ontluisterende Europese campagne, waarin alleen Ajax na de winterstop actief was in de Europa League – en meteen faalde tegen Steaua Boekarest. Ook toen werden er vier Nederlandse clubs uitgeschakeld voor het tweede Europese toernooi goed en wel begon, maar toen tenminste nog tegen tegenstanders van enige naam. Het rijke Anzhi uit Rusland schakelde Vitesse en AZ uit, Dinamo Kiev en Sparta Praag versperden Feyenoord de weg naar respectievelijk de Champions League en de Europa Leaugue. Heerenveen verloor tegen het Noorse Molde.

Wanneer gaat het tellen? Nederland staat nu nog op plek negen in de UEFA-ranking, ofwel: vier plekken in de voorrondes van de Europa League, één geplaatste club in de Champions League en één in de derde voorronde van het belangrijkste toernooi. Maar afgelopen seizoen eindigde Nederland twintigste in het klassement van de UEFA over 2012/2013, net voor Cyprus.

Europese tickets worden verdeeld op basis van de ranking over vijf jaar. Eén minder seizoen is niet meteen fataal. „Maar we moeten niet nog eens zo’n seizoen hebben. Dan moet de kampioen van Nederland straks ook voorronde Champions League spelen”, zei AZ-directeur Toon Gerbrands na het echec van vorig jaar.

Zo’n vaart loopt het nog niet. Zwitserland is nummer dertien op de UEFA-ranking en het eerste land waarvan de kampioen voorrondes Champions League moet spelen. En het gat met nummer tien Turkije is nog aanzienlijk. Pas als Turkije Nederland voorbijstreeft, gaat er een plek in de Europa League verloren.

Ajax en PSV kunnen veel goed maken door respectievelijk te overwinteren in Champions League of zich daarvoor te plaatsen via de play-offs. PSV heeft een zware tegenstander getroffen in de loting die vanmiddag was. Maar wat de Nederlandse topclubs ook uitrichten, zij hebben de hulp van de subtop nodig om de coëfficient hoog te houden.

Het is aan AZ en Feyenoord om de eer in de Europa League te verdediger en dat moet dan ten koste van de tegenstanders gaan waaraan ze vanmiddag tijdens de loting gekoppeld zijn. Daarbij waren opnieuw veel clubs waar de doorsnee voetballiefhebber nog nooit van gehoord heeft.