De tanden vertellen waar de wolf dronk

De wolf van Luttelgeest is op eigen kracht naar Nederland gekomen. In haar drollen zaten resten van edelhert en vos. Ze komt uit Oost-Europa.

Er was eigenlijk niks mis met de wolf die begin juli dood werd aangetroffen in de Noordoostpolder. „Het dier was kerngezond. Het zat goed in de vacht. Het heeft vermoedelijk gewoon pech gehad”, zegt Marja Kik, patholoog van het Dutch Wildlife Health Centre, het kennisinstituut over de gezondheid van wilde dieren in Nederland.

De wolf is de eerste waarvan de aanwezigheid in Nederland na ruim een eeuw absentie nu is vast komen te staan. De wolvin was anderhalf tot tweeënhalf jaar oud toen ze naar alle waarschijnlijkheid werd aangereden door een auto, zo maakten onderzoekers gisteren bekend.

Alles wijst erop dat de lone wolf op eigen kracht hierheen is gekomen en hier enige tijd heeft geleefd. Dat is groot nieuws, want al jaren zeggen ecologen dat de wolf terugkeert. De komst wordt gezien als de kroon op het werk van natuurbeschermers; blijkbaar is de natuur robuust genoeg om wolven een kans te geven.

In de maag van de wolf werden resten van een jonge bever aangetroffen. Ook zaten er lintwormen in de darmen, wat „gebruikelijk” is voor dieren die wilde prooien hebben verorberd. Bovendien zijn zes wolfachtige uitwerpselen gevonden. De drollen zijn van „groot formaat”, meer dan tien centimeter lang, en bevatten haren van een edelhert, haar, bot en DNA van een vos en een larve van een hertenhorzel. „De keutels suggereren dat de wolvin langer dan één dag in Nederland heeft geleefd”, zegt dierecoloog Geert Groot Bruinderink van onderzoeksinstituut Alterra van Wageningen Universiteit.

De wolf komt uit Oost-Europa, uit gebieden langs de Russische grens, wellicht de Karpaten. Het dier heeft vermoedelijk bijna duizend kilometer afgelegd om uiteindelijk op de grens van de dorpen Marknesse en Luttelgeest te sterven. Verrassend genoeg is het dier zeker niet afkomstig van Duitse of West-Poolse roedels. Onderzoekers hadden dat wel verwacht. Wolven verspreiden zich de laatste jaren met name uit deze contreien naar andere landen, en Nederland is van daaruit goed bereikbaar. Onderzoek heeft aangetoond dat de „raszuivere” wolf voor 96 procent van het genenmateriaal behoort tot de wolven uit de Karpaten en Kroatië. „Ik ben verbaasd over de enorme afstand die deze wolf heeft afgelegd, daar zijn we door dit onderzoek keihard mee geconfronteerd”, zegt onderzoeker Groot Bruinderink.

Nadere informatie volgt eind deze maand. Dan is een zogenoemd isotopenonderzoek klaar waarbij door bestudering van tandglazuur kan worden bepaald waar het dier water heeft gedronken. Indicatoren zijn waterstof, zuurstof en strontium.

Het wachten is op de volgende wolf. Daarover wordt druk nagedacht. Want een wolf is leuk en aardig, maar wat als hij schade veroorzaakt? Schapen verschalkt? „Je kunt schapen laten bewaken door honden”, zegt wolvenkenner Leo Linnartz van Wolven in Nederland, dat „streeft naar een conflictarm samenleven van mens en wolf”. Schrikdraad en omheiningen willen ook wel eens helpen.

Wolven afschieten zit er in elk geval niet in; de wolf is stevig beschermd en mag alleen in zeer uitzonderlijke omstandigheden en onder strikte voorwaarden worden afgeschoten. Groot Bruinderink: „Iedereen die zegt dat we wolven aan de grens moeten afschieten, moet weten dat daar een zware sanctie op staat. Het is aan de wolf om te bepalen waar hij in Nederland gaat zitten.”