Zwemmen op school

Deze zomer laat een stijgend aantal drenkelingen in Nederland zien; Polen én Nederlanders. Zo moest Reddingsbrigade Nederland vorige week nog 214 baders en zwemmers voor verdrinking behoeden.

Volgens de Reddingsbrigade is het al jaren merkbaar dat met name jongeren slechter zwemmen dan vroeger. De oorzaak laat zich raden: ze krijgen geen zwemles meer. Volgens de Vereniging Sport en Gemeenten kan 5 tot 8 procent van de leerlingen die aan het eind de basisschool verlaten, dus wanneer ze 12 of 13 jaar oud zijn, niet zwemmen. Dat zijn tien- à vijftienduizend kinderen per jaar die in het waterrijke Nederland extra risico’s lopen.

Reddingsbrigade Nederland heeft tevergeefs gepleit voor verplichte zwemles in het basisonderwijs. Achtereenvolgende kabinetten vinden het, op zichzelf terecht, een primaire verantwoordelijkheid voor de ouders dat hun kinderen leren zwemmen.

Anders dan bijvoorbeeld ‘kunstzinnige vorming’ (muziek, tekenen, handvaardigheid) behoort zwemles dus niet tot de verplichte vakken in het basisonderwijs. Het wordt aan de scholen overgelaten of ze zwemles in hun onderwijsaanbod opnemen en aan de gemeenten of ze daar subsidie voor over hebben. Steeds minder gemeenten steken er nog geld in; de schattingen lopen uiteen van 40 tot 50 procent. De gemiddelde kosten van de zwemlessen bedragen één euro per inwoner per jaar.

Scholen die de lessen wel verplichten, hebben een pre. Ouders zouden bij hun schoolkeuze daarmee rekening kunnen houden.

Het kabinet kan wel een handje helpen tegen de vrijblijvendheid. In zijn regeerakkoord heeft het aangekondigd dat het uitbreiding wenst van het aantal gymnastieklessen op school, tot een minimum van drie uur per week. Bij die aankondiging is het tot nu toe gebleven; staatssecretaris Dekker (Onderwijs, VVD) heeft beloofd dat hij dit jaar komt met een uitwerking van dit plan.

Het zou logisch zijn als hij daarin aandacht besteedt aan de ‘natte gymnastiek’. In het algemeen is het goed om het ‘bewegingsonderwijs’, zoals dat in het jargon is gaan heten, van zijn vrijblijvendheid te ontdoen. Het is een specialisme dat er niet zomaar even kan worden bijgedaan door de onderwijzer(es) die voor de klas staat.

Met een duwtje in de rug van het kabinet en wellicht financiële steun van de gemeenten, opdat de zwemlessen voor iedereen betaalbaar zijn, moet het mogelijk zijn ze op alle scholen (weer) in te voeren. Elk jaar tien- à vijftienduizend kinderen erbij die niet kunnen zwemmen, is echt te veel. Reddingsbrigade Nederland mag het best wat rustiger krijgen.