Politiek correcte western verdient toch het succes

Tonto (Johnny Depp) is de echte hoofdpersoon in The Lone Ranger.
Tonto (Johnny Depp) is de echte hoofdpersoon in The Lone Ranger.

The Lone Ranger. Regie: Gore Verbinski. Met: Johnny Depp, Armie Hamm, William Fichtner, Ruth Wilson, Tom Wilkinson. In: 113 bioscopen.

In Amerika is The Lone Ranger al decennialang onderdeel van de populaire cultuur, evenals zijn trouwe witte paard Silver en zijn metgezel Tonto, een native American. Zijn kreet ‘Hi Yo Silver’ is een bekende uitspraak en de titelmuziek van de tv-serie, een bewerking van Rossini’s Willem Tell-ouverture, kunnen velen nog mee neuriën.

Hij debuteerde tachtig jaar geleden in een hoorspel en maakte daarna zijn opwachting in de bioscoop, boeken, strips en op televisie.

Actiefilmproducent Jerry Bruckheimer en filmstudio Disney, bekend van blockbusters als de Pirates of the Caribbean geven hem nu een nieuw leven in The Lone Ranger, een onvervalste western met Armie Hamm als titelheld en Johnny Depp als de Comanche Tonto. The Lone Ranger werd geregisseerd door Gore Verbinski, eerder verantwoordelijk voor de eerste drie Pirates-films en de animatiefilm Rango (met de stem van Depp) uit 2011, die ook al speelde met het idioom van de western.

The Lone Ranger kostte ongeveer 250 miljoen dollar maar deed het in Amerika slecht aan de kassa. Dat zou te maken kunnen hebben met de toon van de film, die de hele Lone Ranger-mythologie met flink wat ironie en spot aanpakt. Tekenend is de beslissing om Tonto als hoofdpersoon te nemen. Ook fungeert hij als verteller, waardoor het niet meer om de blanke visie op het Wilde Westen gaat maar om die van de Indianen.

Net als Once Upon a Time in the West herbergt The Lone Ranger forse kritiek op het kapitalisme. Hebzucht viert hoogtij en de zucht naar nog meer geld leidt onherroepelijk tot corruptie, machtsmisbruik en milieu-uitwassen: „nature is off balance” zegt Tonto een paar keer als er weer eens iets vreemds gebeurt in de natuur, zoals een groep konijnen die zich opeens van zijn meest bloeddorstige kant laat zien als ze zich op een stukje vlees storten dat Tonto naar ze gooit. Met blikkerende tanden gaan de konijntjes, symbolen van (kinder)onschuld, elkaar te lijf. Deze momenten van absurdisme zijn er steeds, waardoor The Lone Ranger gedurfd van kleur verschiet: het ene moment serieus, om dan opeens weer droogkomisch uit te pakken. Waarbij de blik van de native Americans altijd serieus wordt genomen. The Lone Ranger anno 2013 is zich bewust van wat Amerikanen de Indianen allemaal hebben aangedaan.

Jammer dat The Lone Ranger faalde in de VS: het is de intelligentste en meest onderhoudende blockbuster van deze zomer.