‘Nog steeds veel mis in gehandicaptenzorg’

Foto ANP / Roos Koole

Tweederde van de instellingen in de gehandicaptenzorg die de Inspectie voor de Gezondheidszorg het afgelopen halfjaar bezocht, voldoet niet aan de minimumnormen. Dat blijkt uit onderzoek van het programma Nieuwsuur.

De inspectie bracht de afgelopen zes maanden 44 onaangekondigde bezoeken aan instellingen in de gehandicaptenzorg. 64 procent van de instellingen bleek niet aan de gestelde minimumeisen van de inspectie te voldoen. Negen procent voldeed deels en 27 procent was in orde.

Toen in 2007 een inventarisatie door de inspectie werd gemaakt, bleek volgens Nieuwsuur 42 procent niet te voldoen aan de minimumeisen. 42 procent voldeed destijds deels, 16 procent voldeed aan de regels. De situatie is sindsdien dus niet verbeterd.

Nieuwsuur bekeek vrijheidsbeperking en kwaliteit personeel en organisatie

De inspectie toetste de instellingen op de veiligheid, de toepassing van vrijheidsbeperkende maatregelen, en de kwaliteit van het personeel en de organisatie.
Nieuwsuur bestudeerde de verslagen en bekeek hoe instellingen op de laatste twee onderdelen scoren. Daaruit blijkt onder andere dat bijna zestig procent van de instellingen slordig omgaat met vrijheidsbeperkende maatregelen, zoals het opsluiten of vastbinden van cliënten. Er wordt te veel gebruik van gemaakt en het personeel kent de regels vaak niet.

Nieuwsuur constateerde dat 10 procent van de onderzochte instellingen nog altijd zogenaamde Zweedse banden inzet om cliënten vast te binden. In 2011 werd na commotie rondom de jongen Brandon juist afgesproken om Zweedse banden niet meer in te zetten.

In drie instellingen werden cliënten tegen hun zin opgesloten terwijl dit niet was toegestaan. Opsluiting tegen de zin mag alleen in instellingen met een zogenaamde Bopz-aanmerking.

Bij 52 procent van de instellingen is de kwaliteit van het personeel en de organisatie volgens Nieuwsuur bovendien ondermaats. Er wordt steeds lager opgeleid personeel ingezet, vooral om de begroting rond te krijgen.

In maart 2012 kwam gehandicapte vrouw om het leven in gehandicapteninstelling

Aanleiding voor het onderzoek van het nieuwsprogramma is de dood van een gehandicapte vrouw in de Groningse gehandicapteninstelling Novo in maart vorig jaar. De vrouw werd tegen haar zin en met geweld naar een separeerruimte gebracht, waar ze door vier medewerksters tegen de grond werd gedrukt om haar te kalmeren. De vrouw overleed even later als gevolg van de worsteling.

Nieuwsuur toont vanavond beelden van een bewakingscamera van Novo waarop te zien is hoe de vrouw tegen de grond wordt gedrukt. De instelling was naar de rechter gestapt om te voorkomen dat het programma de beelden mocht uitzenden, maar ving daar eerder vandaag bot.

Het programma wil onder andere met de beelden aantonen dat het niet gaat om een incident, maar dat dit soort dingen in de zorgsector vaker voorkomen. De instelling waar de overleden vrouw in zat, mocht het slachtoffer niet in haar vrijheid beperken omdat het geen Bopz-instelling was en omdat ze er vrijwillig verbleef. Ze had dus niet tegen haar zin gesepareerd mogen worden. Drie van de vier begeleiders bleken bovendien niet opgeleid in het onder bedwang houden van cliënten.

De locatie waar de vrouw overleed in Onnen is inmiddels gesloten. De medewerkers worden niet vervolgd. Het gerechtshof in Leeuwarden oordeelde in juni dat de vier uit noodweer hebben gehandeld, zoals het Openbaar Ministerie ook stelde.

Bekijk de hele uitzending:
Get Adobe Flash