De jonge lesbo lakt haar nagels wel

Ze zijn jong, sexy en stijlvol De nieuwe generatie lesbiennes lijkt in weinig op de politieke butches uit de jaren zeventig „Dat tuinbroekenstigma is er goed vanaf”

Morgen is in Amsterdam de Gay Pride Canal Parade en dat gaat sinds 1996 ongeveer zo: veel uitbundig dansende mannen op boten, feesten in homoclubs, gaybars en op straat.

En de jonge lesbische vrouwen?

Die hebben geen zin meer om er maar zo’n beetje bij te hangen – of naar bruine lesbokroegen te gaan. Ze hebben hun eigen feesten. En ze gaan er niet heen in een oude tuinbroek.

Vorige week zondag was het ook al te zien op Milkshake, een ‘freeminded’ festival in het Amsterdamse Westerpark. In de hoek van het festival stonden meisjes met supersoakers. Er werd gedanst op houten kratten. De dj’s waren vrouwen, het publiek bestond uit vrouwen. Geen geschoren koppies en wijd zittende spijkerbroeken, maar lange haren, hotpants, jurkjes en grote zonnebrillen. Ze dansten op hiphop, dubstep, dance, elektro.

Dit is de nieuwe generatie lesbiennes: jong, mooi, ijdel en hoogopgeleid. Clubfeesten en hippe cafés zijn hun arena, niet de politieke praatgroepjes, niet de bruine kroegen. En ze zijn al helemaal geen lid van homobelangenorganisatie COC.

De afgelopen drie jaar vond in Amsterdam een hausse plaats aan vrouwenfeesten, en niet alleen rond de Gay Pride. Yarrr, een groep lesbische dj’s, organiseert overal in de stad vrouwenfeesten. In april hield een groepje vrouwen het ‘Fuck it, ik heb geen kaartjes voor Beyoncé’-feest in Club Canvas. Hipsterfestival Magneet krijgt voor de tweede keer een eigen gaydag met veel vrouwen. En ook gayclub NYX, vorig jaar september geopend, wordt regelmatig door lesbo’s gedomineerd. De trend concentreert zich vooralsnog in Amsterdam. In studentenstad Utrecht of in Rotterdam bijvoorbeeld worden nauwelijks feesten voor lesbiennes gehouden.

De gossip

Maar het is in, om lesbisch te zijn. Dat merkten Eva Keune (31) en Maartje Weijers (26) toen zij twee jaar geleden het feest Rumour Has It oprichtten. Er was toen niet veel te beleven in het lesbische uitgaansleven, zegt Eva. „Een paar cafés: shabby, iedereen stond met bier op de stoep.” Voor homomannen was er meer diversiteit, zegt ze. Strakkere feesten. Meer glamour.

Toen er in maart 2011 twee sterren uit de lesbische realityserie The Real L-word naar Amsterdam zouden komen, kwamen ze op het idee een feest te organiseren in nachtclub Bitterzoet.

Eva: „We dachten: hoe krijgen we lesbische vrouwen naar ons feest? Het antwoord: via de gossip, de geruchten. Aan twintig hippe meiden verklapten we wat er ging gebeuren, we verspreidden zwarte enveloppen met uitnodigingen door de stad.” Maartje: „Toen we die avond aankwamen, wisten we niet wat we zagen: de tent zat vol, er stond een rij van 150 vrouwen.” Eva: „Wow, dachten we: we hebben iets in handen.” Maartje: „Iedereen was fucking enthousiast”.

Rumour Has It vindt vooral plaats in bekende clubs, minder in gaytenten. „Een bewuste keuze”, zegt Maartje. „De gaytent voelt toch een beetje als een thuiswedstrijd.” Hoe zij hun publiek typeren? Eva: „Jonge vrouwen, die zin hebben om te feesten.” Maartje: „Noem het hipsters.” Eva: „Dat tuinbroekenstigma is er goed af.”

Laag uitgesneden shirtjes

Het is druk op vrijdagavond in café Bordó. Jonge vrouwen staan er met laag uitgesneden shirtjes, skinny jeans, hoge hakken en hippe sneakers. Aan het plafond hangt een grote kroonluchter, in de hoek staat een vrouwelijke dj. Een rode gloed komt van de muurlampjes. Er wordt gedanst, geflirt en gezoend.

Bordó noemt zich een ‘openminded’ vrouwencafé, zegt eigenaar Claudia Jongen (19). Sinds het een vrouwencafé heet, is het er hartstikke druk. De heropening, een paar maanden geleden, was „een gekkenhuis” met een rij van drie kwartier. Waarom gaan al die vrouwen niet naar een homo- of heterotent? „Lesbische vrouwen willen niet meer op één hoop gegooid worden met homo’s of hetero’s”, zegt Claudia. „Ze willen uit met soortgenoten.” Barvrouw Jinan Vyent (26): „Een Chinees wil ook weleens een avondje met alleen maar Chinezen zijn.”

Er is sinds 2010 een studentenvereniging in Amsterdam voor homo’s en lesbo’s: A.S.V.Gay. De vereniging is opgericht door Merel van Kessel (22) en drie vriendinnen. Inmiddels zijn er 270 leden, grotendeels vrouwen. Volgens Merel biedt A.S.V.Gay een alternatief voor jonge lesbo’s die zich niet herkennen in het ‘oude’ lesbische uitgaansleven, dat gedomineerd wordt door stoere butches. Een generatiekwestie, zegt Merel: de jonge garde hoeft niet meer voor haar rechten te strijden en heeft daarom minder de drang om zichzelf zichtbaar te maken, of politieke idealen uit te dragen met haar uiterlijk.

Toch ziet ze ook dat lesbo’s zich blijven groeperen, hoe geëmancipeerd ook. „Vrouwen die op vrouwen vallen blijven afwijken van de norm”, zegt ze. En, misschien nog wel belangrijker: „Je wilt natuurlijk ook meisjes regelen.” Dat gaat gemakkelijker met lesbo’s onder elkaar.

Klappen voor de butch

Sociologe Nina van den Berg (26) deed onderzoek naar lesbische identiteiten voor haar scriptie. Ze ziet een groot nadeel in de opkomst van de hippe lesbo: „De butch krijgt nu van twee kanten klappen.” Door hetero’s wordt ze weggezet als „rancuneus manwijf”, en ook jonge lesbo’s zetten zich tegen haar af.

„Weet je wat ik zo gek vind?”, zegt ze. „Er zijn zo veel vrouwen die zeggen: ‘vroeger klom ik in bomen en speelde ik voetbal.’ Nu hebben ze lang haar en lakken ze hun nagels. Wat is er in de tussentijd gebeurd?” Volgens haar is het de schuld van de butches uit de jaren 70, toen lesbisch zijn ook een politiek statement was: „Make-up, hakken, strakzittende kleding; ze zagen het als teken van mannelijke onderdrukking. Lesbische seks moest totaal gelijkwaardig zijn. Maar door seks te politiseren haalden ze alle geilheid eruit. De lesbo’s van nu keren zich van dat imago af.”

Volgens Maartje en Eva van Rumour Has It valt die discriminatie van de butch wel mee: „Powerbutches in tuinbroeken zijn bij ons ook welkom.” Maartje: „Als ze maar gaan crowdsurfen!” Ze komen alleen nauwelijks. „Eerlijk is eerlijk: we richten ons ook niet op hen.”

Na het interview stuurt ze een mail. Maartje heeft nog even nagedacht. „Kijk, het staat de butch natuurlijk ook vrij om een eigen feestje op te richten”, schrijft ze. „En dat gebeurt ook: er worden al feestjes gehouden waarbij men aan het einde van de avond gezellig de T-shirts en bh’s uittrekt.” Wat Maartje maar wil zeggen: ieder z’n voorkeur.

    • Francisca Wals