Opinie

Kalasjnikovfeestjes

Het heeft me altijd gefascineerd: de behoefte van mensen om bij een feestelijke gebeurtenis even een kalasjnikov erbij te pakken en als een dolleman de lucht in te gaan schieten. Goed, dingen die knallen en tegelijkertijd de lucht in gaan hebben iets uitbundigs, denk aan vuurwerk en champagnekurken, maar in dit geval lijken me de andere eigenschappen van een kogel toch net iets belangrijker – men werpt doorgaans ook niet lukraak een set steakmessen of een draaiende mixer of een stel dakpannen de lucht in. Het lijkt me een vrij basale natuurkundige wet: what goes up, must come down. Ik heb altijd geleerd dat zelfs een steentje dat van een toren geschopt wordt uiteindelijk een verschrikkelijke hoofdwond bij een argeloze voorbijganger kan veroorzaken – laat staan wat een neerkomende kogel allemaal kan doen. Waar blijven al die feestelijk afgevuurde kogels? Al dat schieten in de lucht zou toch moeten zorgen voor een zeer plaatselijke munitie-regen waarbij iedereen zijn eigen kogel weer op zijn kop krijgt? Hoe kunnen dit in ’s hemelsnaam gezellige feestjes blijven?

Afgelopen maand las ik voor het eerst een nieuwsbericht hierover: een zevenjarige jongen uit Amerika was gedood door een verdwaalde kogel, waarschijnlijk afkomstig van ‘celebratory gunfire’. Via dat bericht kwam ik er al snel achter dat meer mensen bezig zijn met dit vraagstuk (Google vult ‘celebratory gunfire’ behulpzaam aan met ‘deaths’, ‘injuries’, ‘laws’ en ‘statistics’). En leerde ik dat mijn vermoedens kloppen: er worden inderdaad vaak mensen geraakt door kogels die uit vreugde zijn gelost – al zijn het vaak niet de feestvierders zelf die getroffen worden, maar een nietsvermoedend persoon iets verderop.

Het blijkt op veel plekken een traditie: ik ken voornamelijk de beelden van een groep mannen die ergens in het Midden-Oosten joelend de lucht beschieten, maar ook in de VS gebeurt het regelmatig, bijvoorbeeld naast de smeulende barbecues op de Fourth of July (al is het ook in veel staten verboden). Het team van de Mythbusters, het fijne Discovery Channel-programma dat aan de hand van tests uitzoekt of bekende mythen en broodje aap-verhalen kloppen, heeft het fenomeen ook onder handen genomen. Zij lieten zien dat de dodelijkheid vooral te maken heeft met de hoek waarin de kogel wordt afgevuurd: wanneer je de kogel compleet verticaal de lucht in schiet, gaat hij tuimelen en verliest hij zijn snelheid – maar het is erg moeilijk om kaarsrecht omhoog te schieten. Het is veel aannemelijker dat iemand een beetje scheef mikt, waardoor de kogel wél zijn snelheid behoudt en gemakkelijk iemand kan verwonden.

Voortaan zal ik met nog meer scepsis naar de vreugdeschoten kijken – er is toch weinig wranger dan sterven door de feestkogel van een ander.