Berlusconi definitief veroordeeld - ‘hard oordeel’

Berlusconi vorige maand tijdens een zitting van de Italiaanse Senaat. Zijn partij Volk van de Vrijheid is onderdeel van de coalitie van premier Letta.
Berlusconi vorige maand tijdens een zitting van de Italiaanse Senaat. Zijn partij Volk van de Vrijheid is onderdeel van de coalitie van premier Letta. Foto EPA/ Giuseppe Lami

Het Italiaanse Hof van Cassatie heeft de veroordeling van Silvio Berlusconi wegens belastingfraude vanavond deels bevestigd. Hij krijgt vier jaar cel, het verbod op uitoefening van een openbaar ambt voor een periode van vijf jaar is nog niet definitief. Een ‘hard oordeel’ volgens buitenlandredacteur Marc Leijendekker: het is voor eerst dat Berlusconi, na twintig jaar van juridische problemen, definitief wordt veroordeeld.

Het Hof bevestigde vanavond de gevangenisstraf van vier jaar voor Berlusconi, en gaf vervolgens een lagere rechtbank de opdracht om de lengte van het verbod op de uitoefening van een politiek ambt opnieuw te bepalen.

Veroordeling betekent niet dat hij ook de cel in gaat

In hoger beroep was het vonnis in eerste instantie volledig overgenomen: vier jaar cel, vijf jaar verbod op publieke functies. De veroordeling van de 76-jarige mediamagnaat en oud-premier van vandaag is dit keer definitief, hij heeft geen mogelijkheid meer om in beroep te gaan.

De uitspraak betekent niet dat Berlusconi ook daadwerkelijk de cel ingaat, zo benadrukt Leijendekker vanavond naar aanleiding van het vonnis:

“Door amnestie is er al drie jaar van de celstraf afgetrokken. Vanwege de hoge leeftijd van Berlusconi, die in september 77 jaar wordt, wordt het laatste jaar daarnaast omgezet in huisarrest of een taakstaf.”

Berlusconi: ik zet mijn politieke strijd voort

Update 22.29 uur: Berlusconi geeft in een videoboodschap na de uitspraak aan dat hij aandringt op een hervorming van het justitiële stelsel in Italië, en zegt zijn politieke strijd voort te zetten. Naar eigen zeggen is hij het doelwit van een 20-jarige vervolging door magistraten. Berlusconi ontkende nogmaals betrokken te zijn geweest bij belastingfraude.

President roept op tot kalmte

President Giorgio Napolitano heeft Italië vanavond in een verklaring opgeroepen kalm te blijven. Het land moet opnieuw een “ongestoorde verbondenheid ontdekken over essentiële zaken, die het land te lang hebben verdeeld waardoor hervormingen in Italië tot dusver niet konden worden uitgevoerd”, aldus Napolitano.

Mogelijk gevaar voor regeringscoalitie

De regeringscoalitie van premier Letta, waarvan de partij van Berlusconi onderdeel is, komt mogelijk in gevaar na deze uitspraak zo legt Leijendekker uit:

“Veel aanhangers van Berlusconi hebben gezegd dat zij de straat op gaan als het vonnis wordt bevestigd. Parlementariërs van zijn rechtse coalitie dreigen hun functie neer te leggen, want zij vinden dat de rechters politiek bevooroordeeld zijn.

Berlusconi heeft vanavond het vonnis met zijn oudste kinderen afgewacht. Hierna zijn afgevaardigden van zijn partij bij de oud-premier geroepen. Het is nu afwachten wat zijn partij zal doen. Een rechts protest zou het einde betekenen van het kabinet-Letta, dat in april met veel moeite werd gevormd.”

Maar ook als de rechtse partij besluit wel in de coalitie te blijven heeft links, de andere poot onder het kabinet, alsnog een enorm probleem. Leijendekker:

“Deze partijleden moeten nu beslissen of ze doorgaan met de samenwerking met een partij waarbinnen Berlusconi, een definitief veroordeelde politicus, aan de touwtjes trekt. Er zijn genoeg mensen op links die er in het begin al niets in zagen en die nu zeggen: dat nooit.”

Zeven miljoen belastingfraude, tien jaar geleden

De zaak gaat om zeven miljoen belastingfraude, ongeveer tien jaar geleden. Volgens de aanklacht heeft Berlusconi, ook al is hij twintig jaar geleden de politiek in gegaan, bij alle belangrijke beslissingen van zijn media-imperium Mediaset de doorslag heeft gegeven. Dus ook bij de aankoop van Amerikaanse filmrechten, waarvan de prijs via een keten van dochterbedrijfjes veel hoger werd voorgesteld dat zij in werkelijkheid was.

De advocaten van Berlusconi zeiden dat in hun ogen op geen enkele manier bewezen was dat Berlusconi daadwerkelijk betrokken was bij dat ingewikkelde systeem om fiscale fraude te plegen. Berlusconi heeft steeds beweerd dat hij zich niet meer bemoeide met de leiding van zijn bedrijf. Heel dit proces, zo zei een van de twee advocaten van Berlusconi, is gebaseerd op een vooroordeel tegen de mediamagnaat van de kant van linkse rechter.

    • Annemarie Coevert