Zimbabwe naar stembus - ‘Mugabe vaart nog steeds op intimidatie’

Een vrouw en kind lopen langs verkiezingsposters van de Zimbabweaanse president Robert Mugabe in Harare. Foto Reuters / Siphiwe Sibeko

Robert Mugabe en Morgan Tsvangirai strijden opnieuw om het presidentschap van Zimbabwe. De inwoners van het land kiezen vandaag een nieuwe president. Om zeven uur vanochtend gingen de stembussen open.

De 89-jarige president Mugabe is al sinds 1980 aan de macht in Zimbabwe, het vroegere Rhodesië. Mugabe beloofde gisteren uit de politiek te gaan als hij de verkiezingen verliest. Of de kans op verlies groot is, is nog onduidelijk. Onze correspondent Elles van Gelder schreef gisteren in NRC Handelsblad dat het nog moeilijk te bepalen is of zijn ZANU PF-partij voor staat op de MDC, de Beweging voor Democratische Verandering van de 61-jarige oppositieleider Tsvangirai:

“In een land waar geen betrouwbare opiniepeilingen zijn en waar een deel van de MDC-stemmers niet voor hun politieke kleur durft uit te komen, is het moeilijk in te schatten wie hoeveel aanhang heeft. Mugabe’s retoriek dat hij zwarte Zimbabweanen meer economische macht gaat geven, spreekt een deel van de jonge werklozen aan. Ook heeft hij nog aanhang op het platteland. Daarnaast vaart hij nog steeds op intimidatie, vooral in afgelegen gebieden.”

Oud-vakbondsleider Morgan Tsvangirai is de enige politicus die al jaren tegenstand probeert de bieden aan Mugabe. Volgens de MDC-partij pleegde Mugabe eerder verkiezingsfraude. Zo zou er bij vorige verkiezingen zijn geknoeid met stembiljetten. Volgens Mugabe is dat absoluut niet het geval. Bij de verkiezingen van 2008 gold Tsvangirai als de verlosser die Mugabe kon verslaan. Voor deze verkiezingen heeft een kleine groep zich echter van hem losgemaakt, wat hem cruciale stemmen kan gaan kosten, schreef Van Gelder.

Mugabe behoudt machtspositie door intimidatie

Het grootste obstakel voor een overwinning van Tsvangirai is nog steeds de ZANU-PF. Legergeneraals hebben ooit gezegd nooit voor Tsvangirai als president te zullen salueren. Politie en leger staan aan de kant van de ZANU-PF. Mugabe heeft bovendien een grote achterban, vooral behouden door intimidatie.

Bij de verkiezingen van vijf jaar geleden behaalde Tsvangirai volgens de officiële uitslagen meer stemmen dan Mugabe. Zijn winst was echter niet groot genoeg om de presidentstitel te claimen. Daarom was een tweede ronde nodig. De ZANU-PF zette vervolgens leger, politie en jeugdmilities in om de bevolking te dwingen alsnog de juiste keuze te maken.

Bij het geweld kwamen ongeveer tweehonderd aanhangers van de MDC om het leven. Tsvangirai trok zich daarop terug uit de verkiezingsstrijd. Na onderhandelingen werd een eenheidsregering gevormd. Mugabe bleef president en Tsvangirai werd premier. Van Gelder:

“Dat gedwongen huwelijk tussen de politici heeft Zimbabwe weinig opgeleverd. Er is enige economische vooruitgang sinds de ineengestorte Zimbabwaanse dollar is vervangen door de Amerikaanse dollar. Maar het aantal werklozen is nog steeds immens. Veel Zimbabweanen willen een beter leven.”

Zimbabweanen kunnen tot zeven uur vanavond stemmen. De uitslag zou binnen vijf dagen bekend moeten zijn.