Niet inleveren is slecht voor het imago van de politie

Vijf oude politiebazen willen geen salaris inleveren. Ze staan in hun recht, ook al verdienen ze volgens nieuwe loonafspraken te veel.

Een lager salaris zou beter zijn. Omwille van de „voorbeeldfunctie” die hoge functionarissen hebben voor de rest van het politiekorps. En vanwege „de verantwoordelijkheid die zij dragen voor het aanzien van de politie”.

Dat schreef staatssecretaris Fred Teeven (Veiligheid en Justitie, VVD) gisteren in antwoord op Kamervragen van de PVV over de salarissen van vijf topfunctionarissen binnen de politie. De vijf weigeren, ook na gesprekken met minister Opstelten, salaris in te leveren, al verdienen ze meer dan de afgesproken norm.

Wie de vijf zijn, wil het ministerie van Veiligheid en Justitie niet zeggen – het zijn ex-leidinggevenden die bij de nieuwe nationale politie niet opnieuw tot chef zijn benoemd. Eén van hen is inmiddels met pensioen, zegt een woordvoerder.

Volgens RTL Nieuws is het oud-korpschef van Amsterdam Bernard Welten die met 219.584 euro in 2012 het meest verdiende. RTL bracht begin deze maand de lijst van tweehonderd ‘topverdieners’ binnen de politie naar buiten.

1Geldt voor de politie niet gewoon de balkenendenorm?Ja, voor hoge ambtenaren, en dus in principe ook voor leidinggevenden binnen de politie, geldt wat in de volksmond de balkenendenorm is gaan heten, naar het salaris van de toenmalige premier. Tot begin 2013 lag die norm op 193.000 euro per jaar. Maar dat was maar een norm, dus konden individuele politiekorpsen gerust contracten voor hogere bedragen afsluiten. Dat gebeurde dus ook, vooral in de korpsen in Amsterdam en Rotterdam. Sinds begin dit jaar geldt de Wet normering topinkomens, daarin is de salarisgrens voor de (semi)publieke sector wel wettelijk vastgesteld. Die grens ligt op 130 procent van een ministerssalaris, wat neerkomt op 228.599 euro per jaar, inclusief onkostenvergoedingen en verzekeringspremies.

2Aan dat maximum voldoet dan toch zelfs Welten?Ja, maar minister Opstelten, korpsleiding en politievakbonden spraken eind 2012 af dat de salarisgrens binnen het politiekorps voortaan lager zou liggen dan die 228.599 euro. Opstelten wilde een einde aan de opeenstapelingen van allerlei vergoedingen binnen de politie. En een „versobering in de beloning van de politietop zou beter aansluiten op de huidige economische tijden”.

Minister en bonden spraken af dat de nationale korpschef – dat is nu Gerard Bouman – maximaal 178.500 euro per jaar zou gaan verdienen. Voor chefs of andere leden van de korpsleiding zou een maximum van 162.700 euro gelden. En aan dát kader voldoen die vijf functionarissen dus niet.

3Staan de vijf politiefunctionarissen in hun recht?Ja, het gaat om contracten die al jaren oud zijn, en waar dus juridisch niets tegen te doen valt. Of, zoals Opstelten begin juli al in een brief aan de Tweede Kamer schreef: „Ik ben afhankelijk van de bereidheid van de betreffende functionarissen om op vrijwillige basis van het surplus aan inkomen af te zien.” Pas als de vier een nieuwe functie binnen de nationale politie hebben gekregen, waarbij een lager salaris zou horen, gaat een overgangstermijn in die maximaal negen jaar mag duren.

4Wat is het probleem nu dan?Het imago van de politieleiding als zakkenvullers wordt hiermee weer bevestigd. Het mag om ex-leidinggevenden gaan, ze zijn toch gewoon in dienst bij de politie. „Dat zij zo’n moreel beroep naast zich neerleggen, vind ik spijtig”, zei Han Busker, voorzitter van de Nederlandse Politiebond gisteren in een reactie tegen de NOS. Bovendien staan de hoge salarissen volgens hem „in schril contrast” met gewone politiewerknemers, die al vier jaar op de nullijn zitten.

Het beeld van politiefunctionarissen die weigeren salaris in te leveren om aan de nieuwe norm te voldoen, levert de politie nu veel negatieve aandacht op. Eind vorig jaar leverde een aantal nieuw benoemde chefs wél salaris in, maar dat leidde tot minder publiciteit. Toen benoemde Opstelten de zogeheten top-61, de chefs en directeuren van de nieuwe regio-eenheden. Degenen binnen die groep die meer dan de norm verdienden, gaven gehoor aan het „morele beroep” om hun contracten open te breken. Opstelten gaf ze er een pluim voor in een brief aan de Tweede Kamer: „Dit draagt bij aan geloofwaardig leiderschap en een integere politieorganisatie.”