Mugabes jeugd is onaantastbaar

Vandaag strijden Robert Mugabe en Morgan Tsvangirai om het presidentschap van Zimbabwe De vrees voor geweld, zoals in 2008, is reëel Mugabes jongerenafdeling houdt veel wijken in een wurggreep

Waar aanhangers van president Mugabe zich verzamelen, kleurt het kanariegeel. Foto Reuters

Correspondent Zuid-Afrika

De markt van Mbare is het knooppunt van Harare. Hier komen bussen binnen vanuit het hele land. Officieel is de wijk in handen van de MDC, de Beweging voor Democratische Verandering van oppositieleider Tsvangirai. De MDC won er de vorige verkiezingen. Toch kijkt alleen president Mugabe je hier aan vanaf iedere lantaarnpaal, boom en schutting. Hier en daar zie je een reepje rood, de MDC-kleur. De rest van de wijk is ZANU PF-kanariegeel. De partij die zou moeten heersen, is in eigen huis onzichtbaar.

„Het is onmogelijk voor ons om er campagne te voeren”, zegt Eric Knight, voormalig presentator van de staatsomroep en nu kandidaat om de wijk in het parlement te vertegenwoordigen. „Het enige wat we kunnen doen is snel de buurt doorrijden en flyers het raam uitgooien.”

Mbare wordt geterroriseerd door jeugd van Mugabes partij ZANU-PF. Ze vormen een bende met de naam Chipangana, een woord dat velen in de buurt niet eens durven te fluisteren. De jongeren van ZANU-PF hebben marktkooplieden die de MDC steunen hun kraam uitgeslagen. Een MDC-kantoor is al eerder in de fik gestoken en de bende heeft campagnevoerende rivalen verdreven.

De politie doet niets. Politie en leger staan aan de kant van de ZANU- PF. De jongeren van ZANU-PF speelden een grote rol bij het geweld in de tweede verkiezingsronde in 2008. Ze werden daar nooit voor gestraft. Ze voelen zich onaantastbaar. ZANU-PF laat hen hun gang gaan in Mbare.

Het hoofdkwartier van jongerenorganisatie ligt aan de rand van de markt, in een gebouw waarop in rode letters Carter House staat. De gang naar de achterste kamer is lang. In de laatste kamer, versierd door een plastic bloemstuk vol stofvlokken en een staatsieportret van Mugabe, zit Jim Kunaka, de 33-jarige leider van de jeugdbeweging in Harare. Kunaka draagt een T-shirt met daarop zijn eigen gezicht. Hij staat deze verkiezingen kandidaat als gemeenteraadslid voor Mbare. „Ik ga zeker winnen. De ZANU-PF gaat deze buurt overnemen.” Hij slaat met zijn vuist op het Mugabe-tafelkleed op zijn bureau.

Kunaka is volgens velen de leider van de bende Chipangana. Zelf ontkent hij dat. Hij is immers op weg naar een verdere politieke carrière. Op zijn rood-geruite schoenen loopt hij naar buiten langs zijn BMW X5. Kunake is een van de jongeren die geprofiteerd heeft van Mugabes beleid. Hij heeft een stuk land gekregen dat voorheen van een blanke boer was en heeft via de regering leningen gekregen om onder meer een taxibedrijf te beginnen.

Op de markt schudt hij handen. Iedereen draagt petjes, T-shirts en omslagdoeken van de ZANU-PF. Kunake ziet overal steun voor zijn kandidatuur. Ten dele is het oprecht, vertelt een twintiger uit de wijk. Kunaka betaalt schoolgeld voor kinderen en helpt ouderen die niets te eten hebben. Hij is deels gevreesd en deels geliefd. Kunaka wijst naar het open riool en hopen afval. „De MDC heeft hier niets gedaan.”

„We willen de levensomstandigheden wel verbeteren maar we komen de wijk niet eens in”, reageert MDC’er Knight. Tot een echte machtswisseling op nationaal niveau plaatsvindt, zit Mbare in een wurggreep. Uit angst durft niemand politieke kleur te bekennen. Een man wil wel praten zolang we hem maar Peter noemen, niet bij zijn echte naam. Hij is een MDC-aanhanger in het hol van de leeuw. Hij bezoekt zelfs bijeenkomsten van ZANU-PF uit vrees anders in de problemen komt. „Ik draag ook ZANU-PF T-shirts om niet in elkaar geslagen te worden.”

Dergelijke angst wordt doorgaans geassocieerd met het Zimbabweaanse platteland. De meeste steden gelden als bolwerken van de MDC. Vooral daar hoor je dat burgers worden geïntimideerd door de ZANU PF. Het geweld tegen MDC-ers van de vorige verkiezingen staat nog in ieders geheugen gegrift.

Niemand wil een tweede ronde. In de tweede ronde in 2008 sloeg de ZANU-PF als een kat in het nauw om zich heen. Mede daarom hoopt Peter op een verandering in de stembusgang. „Vandaag ga je zien hoeveel mensen hier dat gele T-shirt het liefst zo snel mogelijk uittrekken.”