De veroordeling van Bradley Manning

Bradley Manning (25), de militair die drie jaar geleden Amerikaanse militaire geheimen lekte naar WikiLeaks, is gisteren schuldig bevonden aan de meeste aanklachten tegen hem. Naar verwachting doet de militaire rechtbank vandaag uitspraak over de strafmaat.

Wie is Bradley Manning ook alweer en wat heeft hij precies gedaan?

Manning is een schuchtere militair die drie jaar geleden wereldnieuws werd, toen klokkenluiderssite WikiLeaks geheime documenten en videobeelden over de Amerikaanse militaire operaties in Irak en Afghanistan publiceerde. Zo kwamen beelden vrij van een luchtaanval met een Apachehelikopter, 2007 in Bagdad, waarbij negen mensen werden gedood, onder wie een fotojournalist en een chauffeur van het persbureau Reuters. Al die informatie was afkomstig van de militair Manning die in 2009 naar Irak was gestuurd om daar te werken als inlichtingenanalist. Meer dan 700.000 in Irak verzamelde documenten, waaronder diplomatieke communicatie en informatie over de oorlog in Afghanistan, speelde hij in handen van WikiLeaks. In 2010 werd hij gearresteerd.

Voor welke vergrijpen is Bradley Manning veroordeeld?

De belangrijkste aanklacht tegen Manning is door de militaire rechter in Fort Meade (Maryland) verworpen. Het is voor de rechtbank niet bewezen dat het lekken van Manning ‘hulp aan de vijand’ was. Van de in totaal 22 strafbare feiten die hem ten laste zijn gelegd, achtte de rechter er negentien wél bewezen. Zo ligt er uiteindelijk een brede veroordeling, variërend van spionage en diefstal tot computerfraude en het overtreden van militaire voorschriften.

Als Manning volgens de rechter geen ‘hulp aan de vijand’ heeft verleend, de zwaarste aanklacht, hoeft hij dan geen hoge straf te vrezen?

Niet bepaald. Omdat hem vrijwel alle lichtere vergrijpen wel worden aangerekend, kan Manning rekenen op een lange gevangenisstraf. Als alle afzonderlijke vergrijpen bij elkaar worden opgeteld, stopt de teller op circa 130 jaar cel. Maar de rechter heeft waarschijnlijk allerlei redenen om tot een lagere straf te komen. Vaststaat dat Manning zelf tien van de 22 aanklachten (gedeeltelijk) heeft bekend. Alleen al die bekentenis is goed voor twintig jaar cel. Maar wat het precies wordt, daarover zijn ook de vele deskundigen die gisteren commentaar gaven in de Amerikaanse media, het niet eens. Vandaag doet de rechter uitspraak over de strafmaat. Mogelijkheden voor beroep zijn er amper.

Wat heeft deze uitspraak voor gevolgen voor andere Amerikaanse klokkenluiders die ooit (wellicht) voor het gerecht zullen verschijnen?

De zaak tegen Manning is eigenlijk de eerste grote zaak tegen een klokkenluider die is aangeklaagd op basis van een spionagewet uit 1917. De definitieve uitkomst van deze zaak zal daarom door het Witte Huis goed worden bestudeerd om te kijken hoe het toekomstig lekken van staatgeheimen zal worden aangepakt. Sommige Amerikaanse journalisten, zoals Brian Fung van The Washington Post, vrezen dat in de toekomst ook journalisten het gevaar lopen om via deze wet te worden aangeklaagd. Ook het uitleveringsverzoek voor klokkenluider Edward Snowden, die zich nog steeds in Moskou bevindt, bevatte enkele aanklachten op basis van de Espionage Act. Groot en waarschijnlijk verzachtend verschil met Manning is dat Snowden een burger is en dat hij zich actief kenbaar heeft gemaakt als klokkenluider.