Competitievervalsing of nieuw elan?

Ajax, PSV en FC Twente debuteren in de eerste divisie met jeugdteams. En de vaste vrijdagavond is niet meer. „We zijn machteloos tegen de tv.”

Dat er na het faillissement van AGOVV en SC Veendam iets moest gebeuren in de tot zestien clubs gereduceerde eerste divisie, daar was iedereen het over eens. Maar wat? Dertien van de zestien clubs gingen uiteindelijk akkoord met toetreding van vier nieuwe teams als tweejarige pilot – zij het in de meeste gevallen schoorvoetend. Mede dankzij de tonnen die tv-zender Fox in het vooruitzicht stelde, waren veel clubs bereid hun bezwaren aan de kant te zetten. In een competitie waar clubs op een paar ton failliet gingen, is 100.000 euro veel geld.

Veel fans waren woedend over de toetreding van reserveteams. Sommigen riepen op de wedstrijden tegen deze elftallen te boycotten. Ze verwijzen naar Duitsland en Spanje, waar duels tegen tweede elftallen veel minder bezoekers trekken. „We houden ons hart vast met sterke spelers die soms wel en dan weer niet meedoen”, zegt Cor Tol, bestuurslid van Volendam.

„Wij spelen om te overleven”, zegt Sparta-directeur Wiljan Vloet. „Voor andere clubs kan het aantrekkelijk zijn. Die hebben vaak geen tweede elftal of jeugdopleiding. Onze reserves speelden al tegen deze teams, dat willen we niet met het eerste.”

Sommige clubs zijn wel enthousiast. „We hebben hier democratisch voor gekozen, laten we het over twee jaar evalueren”, zegt directeur Peter Bijvelds van FC Den Bosch. Collega Peter de Waard van Telstar: „We gaan ervan uit meer publiek te trekken.”

Met negentien thuisduels zijn de clubs verzeker van meer inkomsten, al vrezen sommige erop achteruit te gaan. Vrijdagavond is geen vaste speeldag meer, er wordt van vrijdag tot maandag op uiteenlopende tijden gespeeld. Clubs konden een voorkeursdag opgeven, vele moeten omwille van de tv op impopulaire dagen en tijden spelen.

Sparta speelt graag op zondag, maar moet acht keer op zaterdagmiddag spelen. Dodelijk, zegt directeur Vloet. „Op zaterdagmiddag is er veel jeugd- en amateurvoetbal, sponsors moeten op zaterdag werken.” Het kost Sparta een ton aan sponsorplaatsen, kaartverkoop en catering. „We zijn machteloos tegen de tv.”

En dan is er nog het veiligheidsprobleem. De gemeente Eindhoven liet vorige maand weten supporters van negen clubs te weren bij thuisduels van Jong PSV. De gemeente wil niet nog meer agenten inzetten. Jong PSV is na PSV en FC Eindhoven de derde profploeg in één gemeente.

Het is lastig te voorspellen of de wedstrijden tegen reserves risicowedstrijden worden, zegt Bosschenaar Bijvelds. „Het is afwachten hoeveel publiek deze wedstrijden zullen trekken.’’ Veel gemeenten, waaronder Den Bosch en Eindhoven, vinden dat de KNVB onvoldoende duidelijk maakt welke gevolgen er voor de gemeenten zijn op veiligheidsgebied.

De KNVB probeert nu alsnog met de lokale overheden tot een akkoord te komen, zodat bij iedere wedstrijden fans van beide partijen welkom zijn.

Jelle Beuker van Coöperatie Eerste Divisie, waarin alle clubs vertegenwoordigd zijn, erkent de problemen. „Een compromis. Alle andere oplossingen, van een apart bekertoernooi tot een Belgisch play-offsysteem, stuitten op praktische bezwaren.”

Toch heeft Beuker vertrouwen. „De eerste divisie krijgt nieuw elan. Op zaterdagmiddag hopen we meer jongeren te trekken en in interlandweekenden – als de eredivisie stilligt – sowieso meer publiek. Het is een verfrissing van de competitie.”