Politie doet recherche-onderzoek onder het mom van verkeerscontroles

De politie zoekt „de grens van het juridisch toelaatbare” op bij als verkeerscontroles vermomde rechercheonderzoeken. Dat staat in een instructie die Amsterdamse rechercheurs van het bureau zware criminaliteit aan andere korpsen en politieonderdelen hebben gegeven. De rechercheurs raden hierin hun collega’s aan „een officier van justitie te zoeken die het inzicht en de durf heeft die grenzen te verkennen”.

De instructie is in 2012 gedrukt en verspreid, en digitaal nog altijd beschikbaar via politiekennisnet, zegt een woordvoerder van de nationale politie. De Amsterdamse strategie van de ‘dynamische verkeerscontrole’ is volgens hem, net als andere regionaal ontwikkelde methoden, „in beginsel overgenomen door de nationale politie”.

Bij de ‘dynamische verkeerscontrole’ gaan rechercheurs, in uniform en in opvallende politieauto’s die ze voor de gelegenheid lenen van andere diensten, de straat op om auto’s aan te houden waarvan zij op basis van observaties vermoeden dat er criminelen in zitten. De aanhouding gebeurt op grond van de wegenverkeerswet. Maar het doel is rechercheonderzoek. Het parket-generaal laat weten: „Per casus wordt getoetst of het houden van een zogenoemde ‘dynamische verkeerscontrole’ binnen de wettelijke regels valt. Elke officier van justitie is in staat die afwegingen te maken, daar is dus niet een bijzondere officier ‘met inzicht of durf’ voor noodzakelijk.”

De methode is houdbaar gebleken voor de rechtbank en ook voor het hof. Essentieel is wel dat de rechercheurs allereerst naar rijbewijs en autopapieren vragen, anders is het staande houden en wat daarna gebeurt onrechtmatig. Vanmiddag dient voor de rechtbank in Amsterdam een zaak tegen een Albanees in wiens auto één kilo cocaïne is gevonden. Hij is, zegt zijn advocaat, staande gehouden omdat hij „een Slavisch danwel Albanees uiterlijk had”, zoals de eerste observatie van de politieman in het proces-verbaal luidt.