Omstreden, schuchtere militair

Drie jaar nadat hij via WikiLeaks geheimen van het Amerikaanse leger naar buiten bracht, krijgt Bradley Manning vandaag zijn vonnis te horen.

Manning, vorige week. Foto AP

De Amerikaanse soldaat Bradley Manning (25) krijgt vandaag te horen of hij een landverrader is. Aan het begin van de avond Nederlandse tijd spreekt de militaire rechter in Fort Meade (Maryland) zijn vonnis uit in het proces tegen Manning, dat op 3 juni begon. Als hij schuldig wordt bevonden, hangt hem levenslange celstraf boven het hoofd. Maar ook als de hoofdaanklacht niet bewezen wordt geacht, kan Manning rekenen op een lange gevangenisstraf, mogelijk enkele tientallen jaren.

Manning, geboren in Oklahoma, is de schuchtere militair die drie jaar geleden wereldnieuws werd toen via de klokkenluiderssite WikiLeaks geheime documenten en videobeelden over de Amerikaanse militaire operaties in Irak en Afghanistan werden gepubliceerd. Zo kwamen beelden vrij van een luchtaanval met een Apache-helikopter in Bagdad in 2007, waarbij negen mensen werden gedood, onder wie een fotojournalist en een chauffeur van het persbureau Reuters. Al die informatie was afkomstig van Manning die in 2009 naar Irak was gestuurd om daar te werken als inlichtingenanalist. Meer dan 700.000 in Irak verzamelde documenten, waaronder diplomatieke communicatie en informatie over de oorlog in Afghanistan, speelde hij in handen van WikiLeaks. In 2010 werd hij gearresteerd.

Activisten beschouwen Manning, net als recentelijk Edward Snowden, als een held die Amerikaanse misstanden aan de kaak stelt. Ook Mannings verdediging zegt dat hij met zijn onthullingen het falende Amerikaanse beleid in Irak, volgens hem gebaseerd op onzorgvuldig gebruik van inlichtingen, wilde corrigeren. Maar eerder deze maand al wees de militaire rechter het verzoek van de advocaten af om de hoofdaanklacht, die van hulp aan de vijand, te laten vallen wegens gebrek aan bewijs.

In totaal zijn Manning 21 strafbare feiten ten laste gelegd, variërend van hulp aan de vijand tot spionage, diefstal, computerfraude en overtreding van militaire voorschriften. Voor tien relatief lichtere vergrijpen heeft de soldaat schuld bekend. Maar de militair aanklagers lieten vorige week duidelijk blijken zich daar niet bij te zullen neerleggen. Zij stelden dat Manning zich met opzet naar Irak liet uitzenden om geheime informatie in handen te krijgen. Het zou wel heel naïef zijn om te denken dat de informatie via WikiLeaks niet in handen zou komen van bijvoorbeeld Al-Qaeda.

Manning was geen gekwelde soldaat, gefrustreerd omdat er weinig met zijn analyses gebeurde en met zichzelf in de knoop wegens zijn homoseksuele geaardheid, maar een ordinaire landverrader, concludeerde aanklager majoor Ashden Fein.