Omstreden directeur museum Los Angeles weg

Het MoCa in Los Angeles zit plotseling zonder directeur. Als opvolger wordt Ann Goldstein van het Stedelijk genoemd die er lange tijd werkte.

Als vernieuwende directeur het recordaantal bezoekers vestigen en toch na drie jaar sneuvelen. Dat was vorige week het lot van Jeffrey Deitch, sinds 2010 directeur van het Museum of Contemporary Art (MoCa) in Los Angeles. Het bestuur aanvaardde woensdag de ontslagaanvraag van Deitch, die een contract had tot 2015.

Zijn periode van drie jaar aan het hoofd van het Amerikaanse museum met de grootste collectie naoorlogse kunst was turbulent. Hij kreeg ruzie met hoofdconservator Paul Schimmel, die vorig jaar na 22 jaar moest vertrekken. Prompt stapten de beroemde kunstenaars Ed Ruscha, John Baldessari, Barbara Kruger en Catherine Opie, uit onvrede uit het bestuur. Vanwege het vertrek van Schimmel en „de entertainmentmentaliteit die Deitch heeft geïntroduceerd”, zei Baldessari in The New York Times. De druppel was een tentoonstelling over disco die Deitch plande, zei Baldessari dit weekend.

De benoeming van kunsthandelaar Deitch was in 2010 al omstreden. Een directeur, niet afgestudeerd in kunstgeschiedenis maar aan Harvard Business School. Wel commerciële ervaring als kunstinkoper en galeriehouder, maar niet als bestuurder van een museum. Volgens het bestuur geschikt voor de functie omdat hij in zijn galerie in New York spraakmakende exposities had gehouden. Deitch moest voor vernieuwing zorgen, voor een avontuurlijk museum dat nieuw publiek zou trekken. Tegenstanders dachten dat het gemis aan museumervaring hem zou opbreken: niet gewend aan het omgaan met een staf van professionele conservatoren, zonder ervaring in fondsenwerving en samenwerking met kunstenaars en vrijwilligers.

De New Yorker nam in Los Angeles een lastige klus aan. Het museum was grote financiële problemen net te boven gekomen. In 2008 bleek dat het vermogensfonds van het museum was geslonken van 40 naar 6 miljoen dollar en dat de officier van justitie een onderzoek deed naar de financiën. Het bezoekeraantal was gezakt tot 149.000. Fusiegesprekken met het Los Angeles County Museum of Art waren mislukt.

Het museum was gered door zakenman Eli Broad, die al jaren op de achtergrond een invloedrijke rol speelt. Maar ook omstreden, Broad bouwde tegelijkertijd aan de overkant van een van de drie museumlocaties van MoCa een museum om zijn privécollectie te herbergen. Door relaties te verleiden geld in MoCa te steken en een interimdirecteur orde op zaken te laten stellen na jaren van mismanagement, was het museum inrustiger vaarwater gekomen.

Deitch zette snel een programma van tentoonstellingen op waarin hij kunst mengde met popcultuur. De eerste was een overzichtstentoonstelling van het fotografische werk en de schilderijen van acteur en filmregisseur Dennis Hopper. Deitch liet rapper Michael D. van de Beastie Boys een tentoonstelling samenstellen. En hij boekte succes met een overzichtstentoonstelling over Street Art. Deze werd zwaar bekritiseerd in recensies vanwege gebrek aan diepgang, maar trok wel een record voor MoCa van 201.352 bezoekers. Het totale bezoekersaantal steeg tot iets boven de 400.000.

Met steun van Broad haalde Deitch 75 miljoen dollar aan toezeggingen voor het vermogensfonds binnen. Broad haalde een reeks nieuwe zakenmensen naar het bestuur: hedgefondsmiljardair Steve Cohen, de Londense juwelier Laurence Graff en Holywoodagent Ariel Emanuel.

Maar de curatoren liepen weg. Nadat Ann Goldstein al in 2009 naar het Stedelijk in Amsterdam was vertrokken, ging Philip Kaiser in 2012 naar het Ludwig Museum in Keulen. Deitch koos voor gastconservatoren. Van de vaste staf van vijf conservatoren zijn er twee over.

Wie Deitch opvolgt, is nog niet bekend. Volgens de Los Angeles Times zouden drie bestuursleden al gesproken hebben met museumprofessionals in Europa. Ann Goldstein, die door haar vakantie onbereikbaar is voor commentaar, wordt door de krant als een van de kandidaten genoemd. Deitch, die 916.000 dollar verdiende in 2012, blijft voorlopig aan om de fondsenwerving door te zetten en een opvolger in te werken. Die moet hard aan de bak. Op de MoCa-website is de agenda vrijwel leeg. De enige aankondiging voor 2014 is het retrospectief van Mike Kelley, van het Stedelijk van Ann Goldstein.