Een paar graden afwijken kan heel pijnlijk zijn

Het zijn bungeejumpers zonder elastiek, de high divers die deelnemen aan de WK Zwemmen Ze duiken vanaf 27 meter hoogte „Als je stopt met bang zijn, wordt het gevaarlijk”

De Colombiaan Duque, met paardestaart, heeft al drie wereldtitels op zak. Foto AFP

Sportredacteur

Ze duiken van vulkanische klippen op de Azoren, vanaf het dak van de Opera in Kopenhagen, of van een kasteelmuur hoog boven het Gardameer. Bungeejumpers zonder elastiek.

Avonturiers en andere waaghalzen op zoek naar adrenaline duiken al eeuwen vanaf rotsen en klippen. Maar deze week, tijdens de WK zwemmen in Barcelona, is het voor het eerst een officiële sport: high diving. Duizenden toeschouwers en toeristen hebben zich op de kades van de Port Vell verzameld als Orlando Duque op het platform verschijnt dat hoog boven de oude haven uittorent. Vanaf 27 meter – een gebouw van negen verdiepingen – duikt de Colombiaan, te herkennen aan zijn lange, gitzwarte paardestaart, met twee salto’s naar het blauwe water beneden hem. Eén ademstoot, en het is weer voorbij: van nul naar negentig kilometer per uur in drie seconden – en binnen een tel weer terug naar nul. Zonder veiligheidsriem, met staalhard water als rem.

Het is het wezen van topsport: zoeken naar nieuwe grenzen, een wereld waar nog nooit iemand is geweest. Noem het de redbullisering van de sport: speurend naar extreme disciplines om aandacht te trekken van nieuwe kijkers, media en sponsors. Sporten waarbij de risico’s een paar tandjes hoger zijn: van een berg schaatsen door een ijskanaal, kitesurfen, of zeilen met kolossale catamarans. En duiken van duizelingwekkende hoogten. De hoogste lancering ooit – voor zover het duiken als sport betrof – staat op naam van de Zwitserse stuntman Olivier Favre. In 1987 dook hij in het Franse Villers-le-Lac van een hoogte van 53,90 meter in het water.

De meesten, ook Duque (38), begonnen ooit als ‘gewone’ schoonspringer van een zwembadplank, de olympische disciplines. Hij kwalificeerde zich in 1992 voor de Spelen van Barcelona, maar de Colombiaanse bond vond uitzending te duur. Duque besloot uit te kijken naar nieuwe mogelijkheden en ging in de zomermaanden geld bijverdienen als stuntman in een safaripark in Oostenrijk, waar hij uit een hijskraan van 25 meter hoogte dook.

„Als je in een zwembad duikt wordt het saai, na een tijdje”, zei hij aan de vooravond van de WK in Barcelona. „Alle baden zijn hetzelfde. Dan ga je nadenken over duiken van grotere hoogten. Totdat je op een platform van 27 meter hoogte staat”, aldus Duque, die werd geboren in Cali. Inmiddels, met drie wereldtitels op zijn naam, wordt hij The Duke genoemd en woont hij op Hawaii, de bakermat van het rotsduiken.

De inslag in het water is immens, negen keer harder dan bij een sprong van de olympische tienmeterplank. Tot ruim vier meter diepte reiken de springers. Wie plat op het water komt na een vrije val van 27 meter ervaart hetzelfde als bij een val van 13 meter op straat, stelt de internationale duikersbond, de World High Diving Federation (WHDF).

Voor de gezondheid van de duikers is ervaring doorslaggevend, zegt Duque, die ooit van een Italiaanse brug afsprong, 34 meter boven het water. „Ik weet precies of ik kan duiken, en wanneer”, zei hij eens. „Op het moment dat je stopt met bang zijn wordt het gevaarlijk.” Zijn collega Gary Hunt uit Southampton, regerend wereldkampioen, zegt dat hij bijna niets voelt als hij perfect rechtop landt. „Dan schiet je gewoon door het water. Maar een paar graden afwijking kan heel pijnlijk zijn.”

De toeschouwers in Barcelona houden de adem als de menselijke bommen zich naar beneden storten. Dit is precies waarom de internationale zwemfederatie (FINA) contact zocht met de waaghalzen. „FINA is zoals elke moderne organisatie bezig met vernieuwing”, zegt Erik van Heijningen, FINA-bestuurslid en KNZB-voorzitter. „Wij zien dat het Red Bull-circuit heel veel aandacht krijgt in de media. Zo is het idee ontstaan om dit te koppelen aan een groot WK. Het gaat tenslotte ook over schoonspringen, al zeggen de echte technici dat het heel anders is, alleen al omdat je met je voeten landt.”

Duque, klassementsleider na de eerste dag, is verrukt dat zijn sport het tot de officiële WK heeft geschopt. „Als je een sport met zoveel passie doet is het geweldig dat je eindelijk op het allerhoogste niveau kan duiken. Dit is de erkenning van wat wij doen.”

Bovendien bracht het schoonspringen hem toch nog naar Barcelona – twee decennia nadat de Zomerspelen hem door de neus waren geboord.