‘De hitte leidt tot meer ruzies’

◯ Waar ◯ Grotendeels waar ◯ Half waar ◯ Grotendeels  onwaar ◯ Onwaar

Aldus het AD vorige week.

De aanleiding

‘Wijkagenten hebben er de handen vol aan: ruziënde buren, uit de hand gelopen barbecues en dronken mensen op terrassen.’ Dat schreef het Algemeen Dagblad op dinsdag 23 juli. Volgens het bericht neemt het aantal ruzies toe door de hitte. Een bron wordt niet vermeld. Cijfers ook niet. Wel staat er dat ‘de doorgewinterde diender weet dat met de almaar stijgende temperaturen, ook enkele vormen van ‘criminaliteit’ toenemen.’ Verderop refereert de krant aan Amerikaans onderzoek, waaruit blijkt dat het aantal geweldsincidenten een piek kent in de maanden juli en augustus. Welk Amerikaans onderzoek dat is, blijft onduidelijk.

En, klopt het?

Er bestaan meerdere wetenschappelijke onderzoeken naar de samenhang tussen warmte en criminaliteit. Over het algemeen kun je stellen dat zij allemaal concluderen: de misdaadcijfers nemen toe naarmate de temperatuur stijgt. Er is één voorbehoud: boven een bepaalde temperatuur, ongeveer 30 graden Celsius, dalen de criminaliteitscijfers weer.

In 1990 publiceerde criminoloog Ellen G. Cohn, gespecialiseerd in de effecten van het weer op criminaliteit, een artikel in The British Journal of Criminology waarin ze verschillende Amerikaanse warmteonderzoeken van de laatste twintig jaar beoordeelde en samenvatte. Cohn onderscheidde zeven vormen van criminaliteit: collectief geweld, aanranding, moord, verkrachting, overvallen, huiselijk geweld en niet agressieve criminaliteit (zoals diefstal). Voor bijna al deze misdaadvormen nam de omvang toe naarmate het warmer werd. Behalve de relatie tussen moord en warmte: die bleek onzeker, en de relatie tussen diefstallen/overvallen en warmte was er niet.

Een aantal jaar later onderzocht dezelfde Ellen Cohn met James Rotton het weer in Minneapolis, Minnesota gedurende twee jaar. De conclusie van het gedetailleerde onderzoek was tevens: hoe warmer, hoe meer criminaliteit, totdat het zo’n 26 graden wordt: dan dalen de aantallen weer.

Webontwikkelaar Eric van Zanten uit Chicago, die zichzelf een ‘civic minded hacker’ noemt, importeerde meer dan 5 miljoen politierapporten via de site van het Chicago Police Department, legde die naast temperatuurgegevens en concludeerde ook: er is meer criminaliteit als de temperatuur stijgt.

Datzelfde geldt in Engeland en Wales. Simon Field publiceerde in 1992 een artikel in The British Journal of Criminology waarin hij stelt dat qua weersomstandigheden alleen de temperatuur van invloed is op criminaliteitscijfers in Engeland en Wales, de hoeveelheid regenval of uren zonneschijn hebben geen invloed.

De grafieken bij al deze onderzoeken ogen grofweg hetzelfde: een omgekeerde U: meer criminaliteit (y-as) naarmate de temperatuur stijgt (x-as), tot een bepaalde warmte, daarna dalen de criminaliteitscijfers weer.

Hoe komt dat dan?

Die vraag blijkt lastiger te beantwoorden. In het bericht in het AD worden meerdere oorzaken gesuggereerd: ‘Is het niet de inbreker die wil toeslaan bij de verlaten huizen van vakantiegangers die voor veel werk zorgt, dan zijn het wel de thuisblijvers. Kortere lontjes, meer mensen op straat, iedereen in dezelfde badplaatsen, het zijn dé ingrediënten voor ruzies en opstootjes.’

De hogere criminaliteitscijfers zouden dus te maken hebben met vakantie (lege huizen), drukte (veel mensen buiten) en, daarop volgend: agressie. Dat is geen gekke gedachte. Als veel mensen buiten zijn, zijn er meer ‘mogelijkheden’ tot criminaliteit dan anders, dat is wat de zogenoemde ‘Routine Activities Theory’ globaal inhoudt. Warm weer kan potentiële daders, slachtoffers en bezittingen op hetzelfde moment en dezelfde plek bij elkaar brengen. Een van de ‘bewijzen’ voor deze theorie is dat wanneer het zo warm wordt dat mensen naar binnen gaan om verkoeling te zoeken, de criminaliteitscijfers dalen. Het is een van de verklaringen van onderzoekers Cohn en Rotton.

Een andere veelgehoorde oorzaak: bij hitte raakt men oververhit. En dat leidt tot agressie en geweld. Uit een laboratoriumtest, waar mensen op anderen wraak konden nemen door middel van elektrische schokken, bleek dat ze de hardste schokken gaven in een warme ruimte. Maar bij zeer grote hitte, verkiest men om weg te lopen in plaats van te vechten.

Omdat een waaier aan argumenten de toename van de criminaliteitscijfers kan verklaren, blijft het gissen volgens sommigen. Laura Brinkman, directeur van het Chicago Crime Lab – onderdeel van The University of Chicago – zegt dat er geen duidelijke uitleg is voor de relatie warmte en criminaliteit. „Misschien”, zei ze in 2011 in universiteitsblad South Source, „is het niet het weer maar het feit dat de scholen dicht zijn in de zomer. En jongeren zijn de meest voor de hand liggende daders van geweld, over het algemeen.”

Conclusie

In het AD van 23 juli wordt gesteld dat hitte tot meer ruzies leidt. Alhoewel er in het bericht geen bronnen of cijfers worden genoemd, wordt de stelling onderschreven door diverse wetenschappelijke publicaties. Bij een hogere temperatuur neemt de criminaliteit toe. Maar: boven een bepaalde warmte, na circa 26 tot 30 graden (de temperatuur verschilt per onderzoek) vermindert de misdaad weer. We beoordelen de bewering desondanks als waar.

next.checkt verder nog: ‘De overheadkosten van Nederlandse ziekenhuizen bedragen 50 procent’, aldus Klina-directeur D’Espallier, Belgische ziekenhuisdirecteur.