3.700 Marilyns voor 1,3 miljoen

Nooit eerder gepubliceerde foto van Marilyn Monroe, in 1955 gemaakt door Milton H. Greene. Foto AP

Verkleed als zigeunerin. Als straatmadelief. Als boerentrien met een zedige bloemetjesrok. Als prinses met een diadeem in het haar. Hoe mode- en societyfotograaf Milton H. Greene zijn favoriete model Marilyn Monroe ook liet poseren, de Amerikaanse ultrablondine stond altijd verleidelijk op de foto.

Afgelopen weekend verkocht het in Los Angeles gevestigde veilinghuis Profiles in History een deel van het archief van de in 1985 overleden Greene. De 75.000 negatieven en dia’s, inclusief 3.700 nooit eerder gepubliceerde opnamen van Marilyn Monroe, werden verkocht voor 1,8 miljoen dollar (1,35 miljoen euro).

Het bijzondere van deze veiling was dat het auteursrecht bij de koop was inbegrepen, zodat de eigenaar met de foto’s kan doen wat hij wil: er ansichtkaarten, kalenders of boeken van laten drukken, ze voor reclamedoeleinden verkopen enzovoorts. „Nog nooit eerder vertoond”, zei veilinghouder Joseph Maddalena voor aanvang van de verkoop. „Het is alsof we het recept voor Coca-Cola te koop aanbieden.”

Met Richard Avedon, Cecil Beaton, Irving Penn en Norman Parkinson hoorde Milton Greene tot de beste naoorlogse mode- en societyfotografen. In opdracht van Look Magazine portretteerde hij Monroe in 1953. De actrice was blij met het resultaat. Ze stuurde de toen 26-jarige Greene een boeket rozen vergezeld met de boodschap dat het de mooiste foto’s waren die ze ooit had gezien.

Fotograaf en model raakten hecht bevriend. Greene nam een hypotheek op zijn huis om samen met Monroe een filmproductiebedrijf op te richten, Marilyn Monroe Productions. Die samenwerking leidde tot twee films: Bus Stop en The Prince and the Showgirl. Tot haar huwelijk met toneelschrijver Arthur Miller in 1955 woonde Monroe in Connecticut op de boerderij van Greene en zijn gezin. Volgens de weduwe van de fotograaf was Monroe een totaal andere vrouw als er geen camera’s op haar waren gericht. De zoon van de fotograaf heeft in interviews vaak verteld wat een goede babysitter Amerika’s grootste seksbom was.

In een periode van vier jaar poseerde Monroe 52 keer voor Greene, wat resulteerde in meer dan 5.000 opnamen. Een onbekende Amerikaanse verzamelaar kocht tien jaar geleden van de erven Greene de ongepubliceerde opnamen van deze sessies. Een verkoop waar de zoon van de fotograaf, Joshua Greene, inmiddels spijt van heeft: „Zakelijk gezien een waardeloze deal.”

Aanstaande maandag is het 51 jaar geleden dat Monroe dood werd gevonden in haar woning in Brentwood, Californië. Maar nog altijd spreekt het jarenvijftigicoon tot de verbeelding. Met 30 miljoen dollar omzet was ze in 2012 de ‘bestbetaalde dode vrouw’ ter wereld. En toen de crypte boven het graf van Monroe vrijkwam, had een Japanse fan er 4,6 miljoen dollar voor over om boven haar te kunnen worden begraven.

Het veilinghuis heeft niet bekendgemaakt wie de koper van de Monroe-foto’s is. Roel Sandvoort, directeur van de Nederlandse fotobeeldbank Hollandse Hoogte, zou verbaasd zijn als het een andere partij is dan Getty of Corbis, de twee grootste fotobureaus ter wereld. „Historische fotografie doet het goed. Maar het restaureren en conserveren van oude negatieven en dia’s is kostbaar.”