Al-Sisi lijkt ineens op Nasser

De Egyptische legerleider al-Sisi doet denken aan revolutionair Nasser Dat vinden veel Egyptenaren althans Of dat waar is, is de vraag – en het valt ook nog te bezien of het goed nieuws is

Redacteur Midden-Oosten

Is generaal Abdul Fattah al-Sisi de nieuwe Nasser? Op het Tahrirplein in Kairo worden posters verkocht waarop beide Egyptische militaire leiders staan afgebeeld. Maar als Sisi inderdaad net Nasser is, is Egypte wel heel ver van het pad naar democratie afgedwaald.

Kolonel Gamel Abdel Nasser was een van de drijvende krachten achter de revolutie van 1952 die een einde maakte aan de Egyptische monarchie. Nasser was en bleef tot zijn dood in 1970 een volksheld omdat hij opstond tegen het Westen en wegens zijn socialistische moderniseringspolitiek. Nasser pakte ook de Moslimbroederschap aan, wat nu, na het korte, rampzalige bewind van de gekozen president Mohammed Morsi, bij grote groepen Egyptenaren weer een aanbeveling is.

Veel Egyptenaren herinneren zich Nassers tijd als een zeldzame periode van nationale waardigheid, of hebben op school geleerd dat te doen. Maar vergeten is, en niet geleerd, hoe autoritair zijn bewind was. Tienduizenden Egyptenaren, vooral Moslimbroeders en communisten gingen de gevangenis in; velen van hen kwamen er niet meer uit.

Een foto van een klein jongetje dat voor Nasser salueert, racet de laatste dagen door de sociale media met de toevoeging dat het jongetje de kleine Sisi is – waar of niet waar, doet er niet toe. In de staatsmedia wordt Nassers nationalisatie van het Suezkanaal, dat in Brits-Franse handen was, vergeleken met de manier waarop Sisi het hoofd bood aan Amerikaanse druk om Morsi aan de macht te houden – waarvan geen bewijs is.

Opmerkelijk is dat legerleider, minister van Defensie en vicepremier Sisi bij zijn benoeming als commandant door president Morsi, bijna een jaar geleden, nog werd gewantrouwd als een crypto-Moslimbroeder. Hij was immers Morsi’s keuze als opvolger van de bejaarde veldmaarschalk Tantawi, die werd gezien als vertegenwoordiger van het oude regime. Maar bovendien kende zijn omgeving hem als een zeer vrome moslim – en droeg zijn vrouw niet de niqaab, de gezichtssluier? Hetgeen overigens ook niet is bevestigd.

Maar Egyptische bronnen werpen tegen dat hij onder het regime van de in 2011 afgezette president Hosni Mubarak nooit zo hoog in het leger kon zijn opgeklommen als hij werkelijk een Moslimbroeder was.

Sisi (58) studeerde in in de jaren negentig in Groot-Brittannië en bracht in 2006 een jaar door aan een militaire academie in de Verenigde Staten. Hij was commandant van de noordelijke militaire zone, tot de val van Mubarak, toen hij werd benoemd als chef van de militaire inlichtingendienst.

In het voorjaar van 2011 werd hij nog verguisd toen hij de gedwongen maagdelijkheidstesten van vrouwelijke arrestanten verdedigde. Hij verklaarde toen dat de testen werden gedaan „om de vrouwen te beschermen tegen verkrachting, en soldaten en officieren tegen beschuldigingen van verkrachting . Een paar maanden later kondigde hij aan dat de testen niet meer zouden worden gedaan.

Na anderhalf jaar militair bewind waren veel Egyptenaren vorig jaar opgelucht dat het leger zich weer op zijn militaire taken ging concentreren. Een jaar later waren miljoenen Egyptenaren weer dolblij met Sisi’s coup. Hij pakt het handiger aan dan Tantawi na Mubaraks val: niet het leger zelf leidt nu de natie, er is een civiele president benoemd. Maar de vele portretten van generaal Sisi onderstrepen wie de werkelijke macht heeft.

De vraag is hoe snel de Egyptenaren weer op generaal Sisi uitgekeken zijn.