Gist zet suiker om in ‘gezond’ visvetzuur

Chemieconcern Du Pont heeft een gist gemaakt die grote hoeveelheden produceert van het vetzuur EPA (een belangrijk bestanddeel van visolie). Vijftien procent van het droge gistgewicht bestaat uit dit gezond geachte omega-3-vetzuur (Nature Biotechnology, 21 juli). De Amerikaanse zalmkweker Verlasso voegt de gist al toe aan zijn grotendeels plantaardig gemaakt visvoer. De kweker heeft daardoor minder wilde vis nodig voor zijn zalmen.

Van nature produceert gist helemaal geen visvetzuur. Algen maken van nature wel visvetzuren, maar zij doen dat lang niet zo efficiënt als deze nieuwe reactorgist, genaamd Yarrowia lipolytica. Het is de eerste gist die een industrieel vet maakt. Tot nog toe produceerden genetisch gemanipuleerde gisten in reactoren alleen nog industriële eiwitten.

Allereerst selecteerden de Amerikanen een klassiek veredelde gist die, bij veel suiker en weinig stikstofverbindingen, voor 30 procent van zijn drooggewicht uit (gist)vetten bestaat. Vervolgens brachten ze er 21 synthetische genen in, met codes die onder andere zijn gebaseerd op algengenen. Samen met ingebrachte regulerende DNA-codes sturen deze genen de vetzuuraanmaak in zo’n richting dat de gist visvetzuur gaat opslaan.

De biotechnologen schakelden ook een gen uit dat de gist doet stoppen met eten bij zoveel vetopslag. Dat verdubbelde de productie. ‘We kunnen nu gisten maken die ook andere industriële vetten en zelfs brandstof produceren’, schrijven ze.