Eerst intimiteit en dan pas seks

Virginia Johnson droeg er met haar partner William Masters toe bij dat seks tussen man en vrouw gelijkwaardiger kon worden. Ze schreven een standaardwerk.

Virginia Johnson Foto Getty Images

Wie wist er wat in andermans slaapkamer plaatsvond voordat Virginia Johnson en haar man William Masters er in 1966 de bestseller Human Sexual Response over uitbrachten? Het Amerikaanse duo stond aan het begin van de seksuele revolutie die later door de komst van de anticonceptiepil echt doorzette. Het koppel Johnson-Masters maakte seks voor het eerst in het openbaar bespreekbaar.

Virginia Johnson overleed dinsdag op 88-jarige leeftijd in een verzorgingshuis in St. Louis. Haar voormalige leermeester, bond-, bed- en echtgenoot, en zakenpartner William Masters overleed in 2001, 85 jaar oud.

Johnson was in tegenstelling tot Masters geen arts en heeft, afgezien van twee eredoctoraten die zij ontving, nooit een universitaire graad behaald. Na het stuklopen van haar tweede huwelijk begon ze, moeder van twee kinderen, in 1957 als secretaresse bij Masters, die gynaecoloog was aan de Washington University in St. Louis. Al gauw pikte Johnson de geruchten op dat hij in het diepste geheim experimenten uitvoerde. Masters huurde prostituees in om in zijn laboratorium seks te bedrijven met mannen. Zo wilde hij de menselijke fysiologie tijdens seksuele activiteiten onderzoeken.

Omdat hij steeds meer geïnteresseerd raakte in het vrouwelijke perspectief, betrok Masters ook Johnson in zijn onderzoek. Hij bracht haar de medische terminologie bij en ontdekte dat zij goed was in het werven van vrijwilligers. Masters liet haar in het onderzoek en de publicaties daarover zijn gelijke zijn.

Masters vond dat hij en Johnson ook samen in het laboratorium seks moesten hebben „om de spanning te ontladen” die een dag seks van anderen observeren met zich meebracht.

Het onderzoek dat steeds meer bekendheid kreeg, werd de universiteit te controversieel. Johnson en Masters stichtten hun eigen onderzoeksinstituut, de Reproductive Biology Research Foundation, later het Masters and Johnson Institute.

Het onderzoek van het duo en het boek dat zij erover schreven, leidden tot een bevrijding van de vrouwelijke seksualiteit. Het boek schonk voor het eerst uitgebreid aandacht aan de vrouwelijke kant van de geslachtsgemeenschap. Masters en Johnson beschreven als eersten dat vrouwen in tegenstelling tot mannen vaak meer orgasmes na elkaar kunnen krijgen. Onder invloed van hun ideeën kon seks tussen man en vrouw gelijkwaardiger worden.

Hoewel omstreden in de VS, werd het al gauw een standaardwerk voor seksuologen. Het vervolg, Human Sexual Inadequacy uit 1970, werd ook een succes. Daarin beschreven de twee methoden om seksuele problemen te behandelen. Veel daarvan kwam uit de koker van Johnson. Zij bedacht dat partners eerst elkaars intimiteit beter moesten leren kennen door elkaar bijvoorbeeld te strelen, voordat zij later hun seksuele relatie weer konden oppakken.

Eind jaren zeventig raakten ze in opspraak door een boek waarin ze beweerden dat homoseksualiteit „een te genezen seksuele afwijking” was. Ook een boek over aids bleek wetenschappelijk slecht onderbouwd. In 1992 gingen Masters en Johnson uit elkaar en dat betekende ook het einde van hun onderzoek.