‘Ongekende handel met voorkennis SAC’

Hedgefonds SAC Capital is aangeklaagd wegens grootschalige handel met voorkennis. De ‘magneet voor bedriegers’ is het doelwit van de strijd tegen fraude op Wall St.

De agressieve strijd tegen handel met voorkennis door Amerikaanse openbare aanklagers wordt steeds spannender. Gisteren werd bekend dat SAC Capital, een van de grotere beleggingsfondsen in de Verenigde Staten, wordt vervolgd. De op Wall Street succesvolle firma, genoemd naar oprichter en miljardair Steven A. Cohen, zou honderden miljoenen aan rendement hebben verdiend met illegale handel.

De federale autoriteiten in New York beschuldigen SAC Capital Advisors van „systematische handel met voorkennis”. Het bedrijf maakte sinds de jaren negentig naam met bovengemiddelde beleggingsresultaten. De handel met voorkennis zou gedurende elf jaar, van 1999 tot 2010, hebben kunnen plaatsvinden. De vermeende fraude bij SAC, goed voor circa 14 miljard dollar aan beheerd vermogen, wordt omschreven als „grondig en diepgeworteld” en „met een schaal die zijn weerga niet kent in de sector”.

Het is bijzonder dat de autoriteiten het volledige bedrijf en niet slechts bepaalde frauderende werknemers hebben aangeklaagd. SAC, dat in 1992 werd opgericht, is het grootste bedrijf in de VS dat wordt aangepakt sinds het schandaal met Arthur Andersen in 2002. Het accountantsbedrijf van energiehandelaar Enron dat werd aangeklaagd wegens belemmering van de rechtsgang. De accountant kwam die klap nooit te boven en ging failliet, al werd de veroordeling later vernietigd.

Oprichter Cohen, een 57-jarige topbelegger op Wall Street, staat bekend om zijn grote verzameling moderne kunst. Hij is een liefhebber van Van Gogh en Picasso. Opvallend genoeg wordt hij niet persoonlijk genoemd in de aanklacht – ondanks het feit dat de Securities and Exchange Commission hem onlangs beschuldigde van nalatigheid om handel met voorkennis bij zijn firma te stoppen. Analisten stelden dat de vervolging van SAC de ondergang betekenen van zijn bedrijf.

De juridische aanval op SAC Capital is de meest ambitieuze stap in de campagne tegen handel met voorkennis van de New Yorkse federale aanklager Preet Bharara. Hij strijdt tegen het beeld dat de autoriteiten wangedrag binnen de financiële sector niet hard genoeg aanpakken. In totaal zijn er sinds 2009 81 bankiers, handelaren en anderen aangeklaagd, 70 van hen zijn inmiddels veroordeeld of hebben bekend.

SAC Capital werd gisteren door aanklagers afgeschilderd als een buitengewoon ernstige overtreder, een „magneet voor bedriegers”. De aanklacht tegen de firma volgt na jarenlang onderzoek, en is mede tot stand gekomen op basis van interne e-mails, afgeluisterde telefoongesprekken, en samenwerking met voormalige werknemers die uit de school zijn geklapt.

Uit die informatie is volgens de aanklagers gebleken dat handelaren en analisten bij SAC werden aangemoedigd om geheime informatie over bedrijven te achterhalen. Medewerkers van beursfondsen, artsen, van wie de informatie afkomstig was maakte niet uit. Alles was gerechtvaardigd zodat het beleggingsfonds beter geïnformeerd zou zijn dan de concurrentie. SAC moest en zou een ‘edge’ hebben, zoals het intern werd omschreven. Cohen bevorderde een bedrijfscultuur waarin voorkennis prima was, mits het maar „niet te openlijk wordt besproken”.

De lijst met voorkennisvoorbeelden is lang. Zo verkocht SAC Capital op initiatief van medewerker Michael Steinberg in 2008 en 2009 aandelen in de computerproducent Dell op basis van financiële informatie over het bedrijf die pas later openbaar werd. Een andere medewerker, Mathew Martoma, adviseerde de verkoop van aandelen in farmabedrijven Wyeth en Elan Corp. op basis van de resultaten van een geneesmiddel voor Alzheimerpatiënten dat zij ontwikkelden. Martoma kwam er via een arts achter dat proeven met het middel tegenvielen, lang voordat die informatie openbaar werd.

Rond beide zaken, die SAC honderden miljoenen opleverden, lopen al civiele procedures via de Securities and Exchange Commission (SEC). De betrokken medewerkers moeten in november voorkomen. Beide hebben gezegd onschuldig te zijn. Vijf anderen hebben echter bekend met voorkennis te hebben gehandeld voor SAC, onder meer in aandelen van bedrijven als Yahoo en 3M.

SAC Capital gaf gisteren geen commentaar op de aanklacht, maar wees eerdere beschuldigingen als „ongegrond” van de hand. Dit voorjaar betaalde het bedrijf, dat ongeveer duizend werknemers heeft, een schikking van 616 miljoen dollar naar aanleiding van klachten van de SEC, zonder op de beschuldigingen in te gaan.

Cliënten van SAC Capital hebben sindsdien naar schatting 5 miljard dollar weggehaald bij het fonds wegens de beschuldigingen. Een groot deel van het kapitaal van SAC, ongeveer 8 miljard, is echter afkomstig van Cohen. Hij kan daarom als privé-investeerder overeind blijven, ook als het hem wordt te beleggen.

De vervolging van bedrijven is niet onomstreden, omdat het tot het omvallen van het gehele bedrijf kan leiden. Bij accountant Arthur Andersom gingen 28.000 banen verloren. De Amerikaanse minister van Justitie Eric Holder kan overigens weinig met die kritiek. Geen bedrijf is volgens hem te groot om te bestraffen, ofwel ‘too big to jail’ – een zinspeling op de term ‘too big to fail’ uit de financiële crisis.