Hij rijdt graag keihard en daar is-ie trots op

De Spanjaarden vragen zich af hoe het treinongeluk van woensdag kon gebeuren De machinist lijkt een snelheidsduivel te zijn En waarom remde de trein niet automatisch af?

Correspondent Spanje

Spanje heeft zijn eigen kapitein Schettino. Na de eerste schrik en verdriet over de treinramp, die woensdagavond tachtig levens eiste, heeft het land zich gisteren op de vraag gestort hoe het ongeluk kon gebeuren. Hoewel nog veel onduidelijk is, wijzen velen al beschuldigend naar de machinist. De 52-jarige Francisco Garzón zou zeker 100 kilometer per uur te snel de scherpe bocht in zijn gereden én een voorliefde voor hard rijden hebben.

Dit beeld van snelheidsduivel ontstaat op zijn eigen Facebookpagina. Op 8 maart plaatste hij hier een foto, gemaakt in de stuurcabine van de trein waarop te zien is dat die op dat moment 200 kilometer per uur rijdt. Een Facebookcontact reageert grappend dat Garzón „godverdomme hard gaat. Remmmmmm”. „Ik kan niet harder”, reageert de machinist, „anders beboeten ze me”. Vervolgens doet hij er nog een schepje bovenop door te pochen dat „de snelheidsmeter niet gemanipuleerd is”.

Hierop mengt een andere vriend zich in het gesprek. Die waarschuwt hem uit te kijken voor de politie: anders pakken die nog punten van zijn rijbewijs af. Waarop Garzón – nu in hoofdletters – weer reageert dat het „echt supergaaf zou zijn om eens parallel met de Guardia Civil op te rijden en hun radar op hol te laten slaan”. Dat zou Renfe, zijn treinmaatschappij „een lekkere boete” opleveren, zegt hij.

Garzón werkt dertig jaar voor Renfe, sinds de eeuwwisseling als machinist. Het traject waar hij woensdag reed, legt hij sinds een jaar op bijna dagelijkse basis af. De Renfe-topman verklaarde gisteren dat Garzón met al deze ervaring „de infrastructuur had moeten kennen”.

De krant El País voerde gisterochtend bronnen op binnen het onderzoeksteam die het radioverkeer met de machinist hebben gehoord. Hij zou in de eerste ogenblikken na de ontsporing, toen hij nog niet wist van de ernst van het ongeluk, alsmaar herhaald hebben: „Wij zijn ook maar mensen.”

In het ziekenhuis, waar hij ligt met rugletsel, kreeg hij van justitie gisteren bericht dat hij als verdachte wordt aangemerkt. In het ziekenhuis staat hij daarom onder politiebewaking. In reacties op internet en in radiopraatprogramma’s wordt Garzón door velen al als schuldige aangewezen. Hij wordt onder meer vergeleken met de Italiaanse kapitein Schettino die wereldberoemd werd door cruiseschip Costa Concordia te laten kapseizen met een onhandige zeemansgroet. Garzón testte negatief op de alcoholtest die hem werd afgenomen.

Ook als er geen sprake is geweest van roekeloos rijgedrag, blijft de vraag waarom de trein niet automatisch heeft afgeremd bij het naderen van de beruchte bocht. Hogesnelheidstreinen zijn uitgerust met veiligheidssystemen die vermijden dat een trein met te grote vaart een bocht neemt. Op de schokkende videobeelden die een beveiligingscamera maakte van de crash is te zien dat de trein erg hard gaat.

Een mogelijkheid is dat het remsysteem niet goed werkte doordat de trein op dit traject op verschillende typen spoor rijdt. Momenteel wordt de hogesnelheidslijn AVE aangelegd tussen Madrid en Galicië, waar het ongeluk gebeurde. Een deel van het spoor is al klaar gemaakt, maar op andere plekken ligt nog het oude type. Mogelijk heeft het overschakelen hiertussen het automatisch veiligheidssysteem doen falen.