Eén mens kent de tijdsdeur

Lauren Beukes: Stralende meisjes. Vertaald door Dennis Keesmat. Cargo, 352 blz. € 19,90

Natuurkundigen kunnen niet bevredigend theoretisch verklaren dat de tijd, in tegenstelling tot andere fysische fenomenen, maar één kant op kan: naar voren, richting toekomst. Schrijvers erkennen die beperking niet. Zij onderbreken de tijd naar believen, herordenen haar.

Lauren Beukes, een 37-jarige Zuid-Afrikaanse schrijfster en journaliste, gaat nog een stap verder. Ze schreef zodoende het mooiste, leukste en meest intrigerende boek over tijdreizen dat in het recente verleden en de nabije toekomst verscheen. Een goede thriller – met drie hoofdpersonages die je niet loslaten – die verwart en bewondering oogst.

Net als Stephen King in zijn recente tijdreisthriller 22-11-63 is Beukes zo verstandig om niet met mechanische tijdmachines en veel paradoxen te werken – van het genre: je moeder doden vóór je geboorte –, want die illustreren alleen maar hoe onmogelijk tijdreizen is. Net als bij King is het tijdreizen in Stralende meisjes mogelijk doordat een bepaald huis een bijzondere deur heeft. Veel verdere uitleg wordt gelukkig niet gegeven, maar de deur, slechts bekend bij één persoon, wordt ten volle benut.

Kirby is een studente journalistiek die een gruwelijke moordaanslag ternauwernood overleefde. Ze vermoedt dat daar een seriemoordenaar achter zit omdat bij haar en bij andere aanslagen rare voorwerpjes werden achtergelaten. Een antieke aansteker, een oranje plastic paardje, enzovoorts. Niemand gelooft haar, maar ex-misdaadverslaggever Dan, inmiddels verbannen naar de sportredactie en destijds degene die de aanslag op Kirby versloeg, heeft mededogen en neemt haar aan als stagiaire bij het sportkatern. In hun vrije tijd puzzelen ze verder in het krantenarchief en via de contacten van Dan, die steeds meer scepsis en liefde voelt. Intussen weet de lezer veel en veel meer. Die kent moordenaar Harper, de enige die weet van de deur, inmiddels heel goed. We reisden met hem mee naar vele tijden en zagen hem vreselijke dingen doen. Beukes gebruikt prettig veel historisch detail bij de tijds-uitjes.

Ieder hoofdstuk heeft als titel de namen van desbetreffende hoofdpersonen en een datum. Die data begin je als lezer op een gegeven moment op te schrijven, zo graag wil je de tijdslijn blijven volgen, het verhaal begrijpen, en weer lineair maken. Maar er volgen steeds meer loops en tijds-verbijsteringen.

Waarom Harper achter de stralende meisjes aanzit, hoe dat zit met de voorwerpjes, en hoe Dan en Kirby langzaam de absurde waarheid ontrafelen, moet hier onvermeld blijven. Wél moet gezegd worden dat veel boeken als dé ideale vakantie-thriller worden geafficheerd, maar dat Stralende meisjes hem écht is. Hoofdbrekens op het strand.