De vergeten groente onder het fruit

et Genootschap ter Bevordering van het Zomerfruit maakt zich zorgen over de kruisbes. Sinds vorige week is de aanvoer van kruisbessen in de winkels mondjesmaat op gang gekomen. Dat mag ook wel, in onze streken is het seizoen begin augustus alweer voorbij. De kruisbes is de vergeten groente onder het fruit. Het areaal van de

et Genootschap ter Bevordering van het Zomerfruit maakt zich zorgen over de kruisbes. Sinds vorige week is de aanvoer van kruisbessen in de winkels mondjesmaat op gang gekomen. Dat mag ook wel, in onze streken is het seizoen begin augustus alweer voorbij.

De kruisbes is de vergeten groente onder het fruit. Het areaal van de professionele productie blijkt in Nederland teruggelopen tot onder vijftien hectare. In Vlaanderen is meer eer te behalen met de kruisbes, die ze daar stekelbes noemen. Hoewel ook de vrucht iets stekeligs heeft, zit de stekeligheid hem vooral in de struik.

Kruisbessen hebben de naam zuur te zijn. Dat is verleden tijd. Vroeger werden ze onrijp geoogst om ze industrieel te verwerken, voor verse consumptie worden ze tegenwoordig rijp geplukt. En er zijn nieuwe, wat zoetere rassen op de markt. Voor wie niet dol is op de harigheid van de kruisbes, ook gladde vruchten maken opgang.

De culinaire mogelijkheden zijn legio. In jam, compote, toetjes, gebak – Limburg kent de gewaardeerde kruisbessenvlaai – maar ook in salades en hartige gerechten. Een oud-Nederlandse combinatie is vette vis met kruisbessen. Bij varkensvlees, zeker in de vorm van worst en spek, doen kruisbessen het goed, bijvoorbeeld in een komkommersla of compote: het zure biedt tegenwicht tegen het vette. De eigentijdse kruisbes kan soms wat versterking met citroensap gebruiken, zoals in onderstaand recept voor komkommersla met kruisbessen.

Snijd met een komkommerschaaf, kaasschaaf of dunschiller de komkommer overlangs in repen. Maak de kruisbessen schoon en snijd ze middendoor. Snipper een kwart rode peper heel fijn. Doe de komkommerrepen in een schaal. Bestrooi ze met peper en zout en besprenkel ze met olijfolie en met citroensap als de kruisbessen te weinig zuur zijn. Verdeel de kruisbessen erover en bestrooi met ringetjes bosui en snippers rode peper.

Verwarm voor het maken van kruisbessencompote de oven voor op 180 graden. Verwijder het droge vlies van de stengel citroengras. Snipper het witte deel zeer fijn. Maak de kruisbessen schoon en was ze. Doe ze in een ovenvaste schaal met de geraspte gemberwortel, het fijngehakte citroengras en de suiker. Zet ze 45 minuten in de oven op 180 graden. Proef de compote. Verbeter de balans tussen zoet en zuur zo nodig door toevoeging van citroensap of extra suiker. Eet de compote warm of koud.

Kruisbessen

Komkommersla met kruisbessen, voor twee à drie porties:

125 gram kruisbessen

1 rechte komkommer

1 kwart rode peper

2 bosuitjes

peper en zout

1 eetlepel olijfolie

zo nodig wat citroensap

Kruisbessencompote, voor twee porties:

250 gram kruisbessen

1 eetlepel suiker

1 stengel citroengras

1 theelepel geraspte gemberwortel

zo nodig wat citroensap of extra suiker