Wolfsen blij dat ramen dicht zijn

Utrecht heeft voorlopig geen raamprostitutie meer. Sinds vanochtend zijn de 115 ramen dicht. De prostituees zijn hun werk kwijt.

Eerst verbergt ze haar gezicht in haar handen. Als ze opkijkt spuwen haar ogen vuur. De Italiaanse prostituee Federica (27) schuifelt achterstevoren de rechtszaal uit. Ze roept: „Morgen zie je mij op het stadhuis.” Buiten komen de tranen: „Wat moeten wij nu doen? Alle vrouwen zijn in één klap brodeloos. Wij hebben kinderen en hypotheken. Dit is ongelofelijk.”

De rechtbank Utrecht besloot gisteravond in een voorlopige voorziening dat meer dan honderd prostitutieramen in de stad moeten sluiten. De vergunning van de laatste exploitant wordt door de gemeente ingenomen en niet verlengd. Vanmorgen om 9.00 uur moesten de 98 ramen aan het Zandpad en de 17 ramen in het centrum sluiten. Daardoor is er voorlopig geen raamprostitutie meer in Utrecht, totdat een nieuwe exploitant een vergunning krijgt. Nu raken ruim 200 prostituees hun werk kwijt. Het besluit werd eerder al genomen door burgemeester Aleid Wolfsen (PvdA). Een beroep op de voorzieningenrechter door exploitant Wegra mocht niet baten. Rechter Verburg: „Deze beslissing valt me zwaar, maar er zijn aanwijzingen van mensenhandel [...]. De gemeente kan niets anders doen dan het intrekken van de vergunning.”

Een geheim rapport – een zogenoemde bestuurlijke rapportage – ligt ten grondslag aan het besluit van Wolfsen. Daaruit zouden „signalen van mensenhandel” blijken. In de rechtbank werd voor het eerst summier geciteerd uit de geheime stukken. Politiedossiers met namen als Augusta, Colombo en Anaconda schetsen een onthutsend beeld van het Zandpad. Een vrouw die acht maanden zwanger was en door de politie achter haar raam vandaan moest worden gehaald, een dame die met gebroken been gedwongen zou zijn te werken, een prostituee die met blauwe plekken en striemen op het Zandpad stond.

Volgens de rechtbank blijkt uit de rapportage ook dat vooral één manager van Wegra zich schuldig zou maken aan het faciliteren van mensenhandel. Wegra heeft inmiddels twee managers ontslagen, maar kan zich volgens de rechtbank „niet van hun gedrag distantiëren”. De rechter: „Ik realiseer me dat Wegra zich misschien voor het overgrote deel heeft gehouden aan alle gemeentelijke eisen voor het exploiteren van prostitutieramen, maar het is toch tekortgeschoten. […] Óf Wegra wist van het gedrag van de managers en deed er niets aan, óf Wegra had de managers niet onder controle.” Wegra-directeur Cees Jobben is het daar niet mee eens: „Het is onverkwikkelijk dat de belangen van de burgemeester zwaarder wegen dan die van de vrouwen. Ik vind niet dat ik mijn managers te veel vertrouwen heb gegeven. Het waren goede werknemers, ze hebben mensen ook vaak genoeg de deur gewezen als ze dachten dat het een pooier was. Zo voel ik dat.”

Buiten proberen de prostituees elkaar te troosten. Ze omarmen elkaar en huilen. Sabrina (32): „Iedereen weet wel dat er pooiers in de business werken, maar Wegra heeft hen de laatste jaren uitstekend bestreden. Nu blijkt dat er een paar rotte appels tussen zitten, maar we waren net op de goede weg. Toen ik acht jaar geleden op het Zandpad begon had iedereen een pooier. Nu werken de meeste vrouwen als zzp’er.”

De avond valt als Aleid Wolfsen in zijn werkkamer op het journaal naar Aleid Wolfsen kijkt. Dan gaat hij zitten, en zegt dat hij „blij is met de uitspraak van de rechtbank”. Het was volgens de burgemeester een van de zwaarste beslissingen uit zijn carrière om meer dan 200 vrouwen voorlopig werkloos te maken. De vrouwen hebben acties aangekondigd; een tentenkamp en tippelzone voor het stadhuis. Wolfsen: „Ik ben onaangenaam verrast door Wegra. We dachten dat zij een bondgenoot waren, maar die blijkt nu twee gezichten te hebben. Wij waren niet uit op massale sluitingen, maar geen enkele vrouw was onder hen veilig op het Zandpad. Dan moet je ingrijpen.”