Column

VDL en Verhagen – wie rekent zich rijk?

Sinterklaas bestaat.Maar wie is hij?

Een korte schets van wat voorafging. Begin 2012 werd duidelijk dat de Japanse autofabrikant Mitsubishi zijn dochter NedCar in Born (Limburg) wil sluiten. Dat zou ongeveer 1.500 banen kosten, plus werk bij leveranciers. De dreigende ontmanteling van NedCar is al jaren terugkerend nieuws in de Provinciale Staten en in politiek Den Haag. Maar wat kunnen overheden doen om banen te behouden en vernieuwing te stimuleren? Wat willen ze doen? Willen ze industriepolitiek bedrijven?

Ja. Mede dankzij deze ‘oude’ rechten op industriepolitiek konden de banen van NedCar vorig jaar gered worden. De reddende engel heet VDL, familiebedrijf in Eindhoven met belangen in talloze industriële ondernemingen. Het bedrijfslogo van VDL is een van mijn favorieten: drie letters tegen de achtergrond van de Nederlandse vlag. De boodschap: VDL is Hollands Glorie. Niemand die dat beter onder woorden kan brengen dan pater familias Wim van der Leegte van VDL. De drie letters zijn de afkorting van zijn familienaam.

VDL kocht NedCar vorig jaar kort nadat het met BMW een contract voor de productie van Mini’s had gesloten. De fabriek wordt omgebouwd. Het personeel krijgt tijdelijk WW. Met een baangarantie bij de herstart in 2014. De rijksoverheid steekt geen geld in NedCars redding, maar geeft evenals de provincie Limburg wel een garantie op een banklening.

De regisseur was minister van Economische Zaken Maxime Verhagen (CDA). Hij vertrok eind 2012 na de val van het kabinet-Rutte I. Begin dit jaar meldde hij zelf enkele nieuwe deeltijdfuncties, zoals adviseur van de provincie Limburg (voor een zorgcampus en Greenport Venlo) en adviseur van VDL.

Is hier, gezien zijn rol bij de redding van NedCar, mogelijk sprake van belangenverstrengeling? Verhagen tegen deze krant: „Volkomen belachelijk.” Hij deed toen wat nodig was en na zijn vertrek uit de politiek heeft VDL hem gevraagd.

Vóór de verkoop aan VDL heeft Mitsubishi zijn belang in NedCar tot nul afgeschreven. Dat kostte 270 miljoen euro.

VDL heeft er vervolgens 1 euro voor betaald.

Maar wat blijkt nu uit het jaarverslag van VDL over 2012?

Die ene euro is zomaar 176.310.000 waard geworden. Ja, ruim 176 miljoen euro.

Want hoe gaat dat bij een overname? De nieuwe eigenaar maakt een raming van de waarde van de bezittingen en de schulden. Het verschil is het vermogen. Meestal betalen bedrijven bij een overname meer dan dat vermogen, omdat zij erop rekenen dat zij voordelen kunnen behalen. Maar hier is het omgekeerde het geval: VDL heeft 1 euro betaald voor een bedrijf dat nog geen auto heeft gemaakt, maar na bestudering van de bezittingen en schulden blijkt het wel ruim 176 miljoen waard. En dan zeggen de boekhouder én de boekhoudregels: gefeliciteerd, u mag dat verschil opvoeren als eigen vermogen.

Zo steeg het vermogen van VDL vorig jaar vooral dankzij de boekwinst op NedCar met 210 miljoen euro tot 788 miljoen euro. De boekwinst is driemaal de nettowinst van VDL in 2012.

Is dit alleen papieren kapitaal? Ja en nee. Ja, dat kun je zeggen, omdat het kapitaal niet contant verdiend is. Nee, omdat de accountant zijn handtekening onder de rekensom heeft gezet en VDL met dit extra kapitaal bijvoorbeeld nieuwe kredieten kan afsluiten en verder kan groeien.

Dat laatste is wat telt.

Met dank aan de minister van 176 miljoen.

De redacteuren Maarten Schinkel en Menno Tamminga schrijven in deze wisselcolumn over economische ontwikkelingen.