Nederland nu officieel eigenaar van een JSF-toestel

De F-35, zoals de Joint Strike Fighter officieel heet, in een hangar in Texas. Foto ANP / Larry W. Smith

Nederland is sinds vandaag officieel eigenaar van een JSF-toestel. Het eerste F-35 testtoestel dat bestemd is voor Nederland en in april vorig jaar van de productielijn rolde, is in Fort Worth in Texas door de Amerikaanse overheid na de ‘noodzakelijke controles’ overgedragen aan Nederland. Dat meldt het ministerie van Defensie.

Nederland heeft het toestel in 2009 besteld om deel te kunnen nemen aan de operationele testfase van het F-35-programma. Met het overdragen van het toestel is Defensie ook verantwoordelijk geworden voor het onderhoud en de veiligheid. Daarom gaan enkele medewerkers van Defensie een training volgen waarna ze toezicht gaan houden op de onderhoudswerkzaamheden van de Amerikanen.

Vliegtuig gestald tot besluit

Het eerste testtoestel wordt binnenkort door een Amerikaanse vlieger overgevlogen naar de Amerikaanse luchtmachtbasis Eglin in Florida. Het toestel blijft daar gestald tot er een besluit is genomen over de vervanging van de F-16, liet minister Hennis-Plasschaert eerder weten. Tijdens de periode dat de Nederlandse testtoestellen zijn gestald, wordt er wel ‘beperkt’ mee gevlogen door Amerikaanse piloten. Dat is nodig om de toestellen luchtwaardig te houden.

Inmiddels heeft de ontwikkeling van het vliegtuig Nederland al 1,2 miljard euro gekost. Vorige zomer diende de huidige coalitiepartner PvdA nog een motie in om alle betrokkenheid bij het gevechtsvliegtuig te staken. In het regeerakkoord is besloten om eerst een visie op te stellen. Later dit jaar wordt er een besluit genomen. Maar dat de JSF er komt, lijkt onafwendbaar, schreef NRC-redacteur Emilie van Outeren onlangs.

“Het waarschijnlijke compromis is dat de luchtmacht dus wel het vliegtuig krijgt dat ze wil, maar niet kan rekenen op een vooraf vaststaand aantal. Defensie wil de oude F-16’s in de komende tien jaar geleidelijk vervangen door ‘batches’ van kleine aantallen JSF’s. Als het geld op is, stopt de inkoop. Extra investeringen ten koste van de marine of de landmacht zijn verboden. De JSF mag de krijgsmacht niet opeten.”

In een poging om het kabinet en de Tweede Kamer op andere te gedachten brengen over de aanschaf heeft het Zweedse Saab, vliegtuigbouwer van een concurrent van de Joint Strike Fighter (JSF), aangeboden een boete te betalen als het niet op tijd de Gripen NG-straaljagers zou leveren.

En zo klinkt een JSF

De productie van het tweede in 2011 bestelde testtoestel is inmiddels ook voltooid. Dit toestel wordt momenteel nog getest, waarvan onlangs onderstaande beelden werden gemaakt.