Je kunt kiezen: bla, blabla, of blablabla

Deel- en ruilsites in Spanje floreren dankzij de crisis Met blablacar liften vreemden met elkaar mee in de auto Goedkoop, gezellig, én het leert ze hun landgenoten beter kennen

Met blablacar carpoolen Spanjaarden met onbekenden. foto afp

correspondent spanje

Tot Lérida gaat het nog veilig over tv-series en popmuziek. Daarna, we naderen inmiddels Zaragoza, vertelt chauffeur Lucía hoe het is om als Madrileense in Barcelona te wonen. Tot aan Guadalajara wagen we ons al aan gevoelige thema’s als de politiek, goede columnisten, verjaringstermijnen voor corruptie en de crisis. Het laatste stuk, de skyline van Madrid komt in zicht, spreken we over onze familie en relaties. Bij het passeren van de motels die hun kamers – met jacuzzi – ook per uur verhuren, vallen de eerste melige seksgrappen.

Het is geen gesprek tussen goede vrienden, maar tussen drie mensen die tot voor kort complete vreemden van elkaar waren. Ze vonden elkaar via blablacar.es, een van de deel- en ruilwebsites in Spanje die floreren dankzij de crisis in het land.

Chauffeur is Lucía, een in een villadorp in de bergen ten noorden van Madrid geboren strafrechtadvocaat, die sinds een jaar in Barcelona werkt. Zij plaatste een oproep om met haar op een vrijdagmiddag mee te rijden. Ze keert niet elk weekeind terug naar huis. Maar nu wil ze gaan bemiddelen in een knallende ruzie tussen haar puberbroertje en vader.

Goedkoper dan met de trein

Naast de correspondent van deze krant reageerde ook Augustín, een in Catalonië opgegroeide kind van Chileense ouders. Hij verlaat Barcelona om bij zijn Franse vriendinnetje te gaan wonen. Hij is nog nooit in Madrid geweest en kent buiten Catalonië eigenlijk alleen Chili. Augustín is wat in Spanje een ‘ni-ni’ wordt genoemd: ni trabajo, ni educación (geen werk en geen opleiding). Hij werkte jaren als ober en winkelbediende, leerde zichzelf pianospelen en probeert nu aan de bak te komen als componist.

Lucía vraagt 35 euro. Augustín betaalt het dubbele tarief, omdat hij twee plekken in beslag neemt. De kofferbak zit goeddeels vol met zijn spullen, waaronder zijn keyboard dat door de achterbank steekt. Ook zo is hij nog goedkoper uit dan met het openbaar vervoer of vliegtuig. Een enkeltje met de hogesnelheidslijn tussen beide steden kost al snel 100 euro. Wel legt de trein de reis in krap drie uur twee keer sneller af dan een auto.

Maar reizen met blablacar.es gaat om meer dan geld besparen. Het gaat ook om nieuwe mensen leren kennen, de ervaring van samen reizen. Of een nieuwe taal leren. Toen deze krant eens meereed tussen Sevilla en Cádiz, stapte in de auto van chauffeur Elena een Nederlandse backpacker in. De twintiger probeerde al meeliftend door het land beter Spaans te leren. Carpoolen als conversatieles.

Ook Elena zelf stak er iets van op. Tijdens het ritje hadden we het onder meer over internationaal bekende Nederlanders. Een dag later stuurde ze een juichend whatsapp’je. Tijdens een spelletje Triviant had ze de vraag weten te beantwoorden: waar woonde Anne Frank?

Ook voor een buitenlandse journalist levert elke reis nieuwe inzichten op. Bijvoorbeeld dat zelfs popcultuur niet door bepaalde regiogrenzen weet te breken. Zo blijkt Augustín de in Spanje zeer populaire zanger Pablo Alborán geheel niet te kennen. Voor Lucía, een groot fan van de uit Málaga afkomstige artiest, was dit al geen verrassing meer. Haar Catalaanse vriendinnen wisten ook niet wie het was toen ze diens cd eens opzette. „Alborán is de Ebro nog niet overgestoken.”

600.000 ritten per maand

Spanje is ook een groot land – na Frankrijk in oppervlakte het grootste van de Europese Unie. Dat draagt bij aan de populariteit van Blablacar. De site werd in 2006 door Fransen opgezet, Spanje werd het eerste land waar een zusterpagina werd gelanceerd. De site bestaat nu in tien Europese landen, waaronder sinds vorig jaar Nederland, en wordt maandelijks gebruikt bij het afspreken van 600.000 ritten.

De site heet zo, omdat men kan aangeven hoe spraakzaam medereizigers mogen zijn. Van bla (stil, slapen, van landschap genieten), blabla (normaal praten), tot blablabla (zeer veel en over alles). Verder kan worden ingevuld hoeveel bagage mee kan, of er muziek wordt gedraaid, of er mag worden gerookt en of huisdieren welkom zijn. Gebruikers kunnen een oordeel (1 tot 5 sterren) over elkaar achterlaten en de rijstijl van de automobilist beoordelen (anoniem).

Spanjaarden praten graag: bijna geen enkele reis wordt stil aangeboden. Dat verklaart – naast de lange afstanden en de crisis in Spanje – misschien nog wel het best waarom het concept aanslaat. Spanjaarden doen graag dingen in een groep.

Maak in Nederland een afspraak met een vriend, drie weken van tevoren in de agenda vastgelegd, dan is de stilzwijgende overeenkomst dat je geen anderen uitnodigt – in elk geval niet zonder te overleggen. Spanjaarden claimen van vrienden geen ‘exclusiviteit’ en plannen hun agenda ook niet drie weken vooruit. Afspreken doe je doorgaans op de dag zelf. Waarbij geldt: hoe meer zielen hoe meer vreugd.

Volgens Vincent Rosso, de woordvoerder van Blablacar in Spanje, is de mentaliteit in een land het belangrijkste. „Ook in Spanje was het bezitten van een eigen auto lang een doel. Maar als men bereid is te delen, om met gezond verstand de kosten te drukken, dan kunnen mensen hun gewoontes aanpassen. Men ziet nu ook de voordelen van reisgenoten hebben, van nieuwe mensen te leren kennen. De mentaliteit van een land moet open zijn.”

Existentiële vragen over eten

En hoe verschillend passagiers aan boord ook kunnen zijn, over één thema valt altijd een boom op te zetten. Het onderwerp eten komt gedurende elke rit meermalen terug. Een goed recept voor spinaziekroketjes mét pijnboompitten, die niet leeglopen in de frituur. En de bijna existentiële vraag of in een linzenschotel chorizo nu wel of niet onmisbaar is. En zo ja: of je de worst meestooft vanaf het begin of pas achteraf in even opgebakken blokjes toevoegt. Consensus tussen de buitenlander, de ni-ni en de strafrechtadvocate is snel bereikt: achteraf, anders wordt het paprikapoeder in de chorizo te dominant.