‘Danteske taferelen’ in een trein ‘met compleet vernielde mensen’

De ergste Spaanse treinramp ooit heeft zeker 78 levens geëist. De trein uit Madrid ontspoorde bij Santiago de Compostela, waarschijnlijk door een te hoge snelheid. „De trein leek op een kerkklok die werd geluid”, zei een overlevende.

Een van de slachtoffers van de bij Santiago de Compostela ontspoorde semi-hogesnelheidstrein. Foto Reuters

Abel Rivas en Iván Ramos hoorden gisteravond rond kwart voor negen een klap „zoals we die nog nooit gehoord hadden”. Toen de twee Spanjaarden vervolgens richting het spoor renden dat langs hun huis in Angrois loopt, zagen ze een „enorme stofwolk en één van de wagons stond al in brand”. „Er waren ernstig toegetakelde mensen die probeerden kinderen uit de trein te trekken”, vertelden de twintigers aan de nationale omroep RTVE. „Het was zeer heftig, niet uit te leggen.”

Van de 222 personen aan boord van de Alvia 04155 heeft gisteren ruim eenderde de reis niet overleefd. De semi-hogesnelheidstrein, die om drie uur ’s middags uit Madrid was vertrokken met als eindbestemming Ferrol, vloog uit de bocht vier kilometer voor het binnenrijden van de pelgrimstad Santiago de Compostela. De meeste doden vielen in de op één na laatste wagon, die geheel werd samengedrukt door het gewicht van de achterlocomotief. Ook in een middelste treinstel, dat vijf meter buiten het baanvak omhoog werd geslingerd, troffen de huldiensten bijna alleen doden aan.

Toen deze krant vanochtend rond het middaguur naar de drukker ging bedroeg het dodental 78. Nagenoeg alle overlevende passagiers raakten gewond bij de ontsporing. 20 van hen zijn er ernstig aan toe. Het gaat om de ernstigste treinramp in Spanje sinds 1972, toen ook 77 doden vielen bij een botsing tussen twee treinen in Andalusië.

De officiële oorzaak van het ongeluk moet nog worden vastgesteld. Maar de autoriteiten gaven vanmorgen wel aan dat wordt uitgegaan van „een snelheidsovertreding”.

Veel duidt er inderdaad op dat de trein veel te hard reed. De machinist zou niet voldoende hebben afgeremd vóór het nemen van de bocht. Hierdoor reed de trein waarschijnlijk 180 kilometer per uur op een stuk waar 80 kilometer per uur de limiet is.

De krant El País voerde vanochtend bronnen op binnen het onderzoeksteam die het radioverkeer met de machinist hebben gehoord. Hij zou in de eerste ogenblikken na de ontsporing, toen hij nog niet wist van de ernst van het ongeluk, alsmaar herhaald hebben: „Wij zijn ook maar mensen. Wij zijn ook maar mensen.”

Passagiers die de trein levend wisten te verlaten, verhaalden aan de toegesnelde pers over „danteske taferelen”. „Onze wagon was gevuld met lijken en zat helemaal onder het bloed”, aldus een student, de paniek nog in zijn ogen. Een passagier uit een ander treinstel vertelde hoe hij luisterde naar zijn koptelefoon toen de muziek ineens overstemd werd door het geluid van de ontsporende trein. „Ik zag compleet vernielde mensen. Mensen die bloedden. Het was verschrikkelijk.”

Een andere overlevende passagier vertelde tegen de lokale La Voz de Galicia dat „de trein een kerkklok leek die werd geluid”. „Nadat we meerdere klokslagen kregen, kregen we door dat de treinstellen op elkaar gestapeld waren. Toen we er vanonder uit klommen, zagen we dat een deel van de trein in brand stond.”

Omwonenden voelden de grond beven door de klap die de trein maakte tegen de muur die langs het spoor loopt. Zij verleenden eerste hulp aan de gewonden die op eigen kracht uit de trein wisten te komen en hielpen anderen uit de treinstellen te klimmen. Sommige doden werden aanvankelijk toegedekt met lakens, spreien en badhanddoeken die omwonenden ter beschikking stelden. Toen de massaal uitgerukte hulpdiensten eenmaal gearriveerd waren, werden geïmproviseerde veldhospitalen opgezet in omliggende tuinen, huizen, winkels en een kroeg.

Het stadsbestuur van Santiago besloot vanochtend om alle festiviteiten af te gelasten die voor vandaag gepland stonden wegens het Apostelfeest. Premier Rajoy, die afkomstig is uit Galicië, en minister Ana Pastor van Vervoer, eveneens een streekgenoot, zijn afgereisd naar de rampplek om poolshoogte te nemen en nabestaanden en slachtoffers te spreken.