Vanwaar toch die negatieve bijklank?

Als topman van KPN kocht Wim Dik het Duitse E-Plus, dat nu weer verkocht wordt. Alleen voor veel minder. Maar toch, zegt Dik, „een heel goede deal voor KPN”.

Met de campagne ‘Het aandeel KPN wil je niet missen’ promootte de overheid in 1994 het volkskapitalisme om een aandeel KPN – waaraan Wim Dik leiding gaf – te kopen. Foto HH

Veertig miljard gulden. Voor dat bedrag, omgerekend naar nu 17,5 miljard euro, kocht de toenmalige KPN-bestuursvoorzitter Wim Dik het Duitse E-Plus van het Amerikaanse telecombedrijf Bell South. Gisteren, dertien jaar later, stemt de de huidige topman, Eelco Blok, in met de verkoop van dat bedrijfsonderdeel, nu weer aan het Spaanse Telefónica. KPN krijgt 5 miljard euro voor het bedrijf plus een belang van bijna eenvijfde in het nieuwe bedrijf dat in Duitsland ontstaat. Vanaf zijn buitenlandse vakantieadres volgt Dik het nieuws over het bedrijf waar hij twaalf jaar de baas was.

En? Wat vindt u van de verkoop?

„Ik ben erg tevreden over de actie van Eelco Blok. Het is een heel goede deal. E-plus is uitgegroeid tot de op twee na grootste mobiele netwerker in Duitsland met vijftien miljoen klanten. En het winstgevendste dochterbedrijf van KPN.”

En? De verkoopsom?

„De kas wordt gespekt met 5 miljard euro en KPN krijgt een belang in een veelbelovend bedrijf Telefónica Deutschland, waar mobiele dochter O2 en E-plus samen in worden ondergebracht.” Dat belang wordt nu gewaardeerd op 3,1 miljard euro. „Voeg daarbij het uitstekende rendement over zo’n dertien jaar en je hebt met recht een kroonjuweel.”

De transactie markeert het einde van een tijdperk, dat begon in de jaren negentig. In Europa werd de telecommunicatiemarkt geliberaliseerd en in Nederland transformeerde Dik de PTT van een ambtelijke organisatie naar een commercieel bedrijf. Mijlpalen voor het voormalige staatsbedrijf waren de privatisering (1989), de beursgang (1994) en de splitsing van KPN in een telecombedrijf en een postbedrijf (TPG Post). Na de splitsing van KPN leidde Dik het telecombedrijf. Onder zijn leiding werden in hoog tempo belangen opgebouwd in Hongarije, Oekraïne, België en Duitsland. Dik sloeg zijn grootste slag in Duitsland met de aankoop van E-plus. Het was de periode van de interneteuforie en het aandeel KPN steeg op de beurs naar meer dan 70 euro. Maar de internetbubbel spatte uiteen en KPN dreigde ten onder te gaan met een schuld van bijna 25 miljard euro. In de jaren daarna herstelde puinruimer Ad Scheepbouwer de winstgevendheid van het bedrijf. Hij schrapte duizenden banen, verkocht delen van het bedrijf die door Dik waren aangekocht. „Scheepbouwer wist ze bijna allemaal met winst te verkopen, het waren goede investeringen geweest”, zegt Dik nu. De huidige topman Blok, die twee jaar terug Scheepbouwer opvolgde, kreeg te maken met nieuwe problemen. De combinatie van smartphones en mobiel internet zorgde ervoor dat klanten steeds minder bellen en sms’en. Ook Blok moest saneren – een kwart van het personeel in Nederland wordt ontslagen. En om geld vrij te maken voor investeringen en de kas te vullen wordt nu E-Plus verkocht. Een jaar na zijn aantreden kreeg Blok te maken met Carlos Slim. De eigenaar van América Móvil, de rijkste man ter wereld, wist binnen korte tijd de grootste aandeelhouder van KPN te worden. En in ruil voor een extra kapitaalinjectie mocht Slim twee van de acht commissarissen aanwijzen. De Financial Times meldt vandaag dat deze twee commissarissen niet voor de oveenkomst hebben gestemd. Blok toucheert ruim 8 miljard euro. „Het is logisch dat Blok heeft gekeken naar het bedrijfsonderdeel dat veel geld genereert”, zegt Dik. „Zo kan hij zijn investeringsplannen financieren.” De komende twee jaar wordt voor 7 miljard in telecom, glasvezel en het 4G-netwerk gestoken. „Daarmee verstevigt KPN zijn concurrentiepositie op de Nederlandse markt.”

U bent ook commissaris bij KPN-concurrent Ziggo geweest. Wat betekent de verkoop van het Duitse E-plus voor de Nederlandse consument?

„KPN wil zich concentreren op de Nederlandse markt en te groeien in België. Ziggo heeft de concurrentie in Nederland flink aangejaagd en daar heeft de consument alleen maar belang bij. Markten en klanten blijven in beweging, en dat krijgt met deze deal een nieuwe impuls.”

Is KPN met 5 miljard euro in kas en 3,1 miljard euro in het vooruitzicht geen aantrekkelijke prooi geworden voor een overname?

„Waarom heeft een overname altijd zo’n negatieve bijklank? Als er een overnemende partij is die het bedrijf een nieuwe impuls kan geven is dat toch prachtig? Dat gaat heus niet altijd gepaard met een verlies aan banen. Maar ik weet niet of KPN nu een interessante partij is om te worden overgenomen.”

De deal wacht nog op goedkeuring door de Duitse en Brusselse mededingingsautoriteiten.

„Kijk naar het aantal klanten, de nummers drie en vier gaan samen en worden de nieuwe nummer één. De huidige nummer één wordt nummer twee. Ik kan niet inzien hoe dat de concurrentiepositie zou beperken. Mijn inschatting? Dat gaat geen problemen opleveren. ”